Czasowniki modalne w języku angielskim zachowują się inaczej niż czasowniki podstawowe; na przykład, nie odmieniamy ich przez osoby i mogą one występować samodzielnie, bez tzw. operatorów (takich jak „do” czy „did”). Jakie znaczenia mają czasowniki modalne w angielskim, kiedy je stosować i jak się ich uczyć? Podpowiemy Ci w tym artykule!
Czasowniki modalne – angielski
W angielskim wyróżniamy 9 czasowników modalnych:
- can,
- could,
- may,
- might,
- must,
- shall,
- should,
- will,
- would.
Są one niezbędne do mówienia w języku angielskim. Co więcej, angielskie czasowniki modalne są częścią podstawy programowej w szkołach – ćwiczenia z nimi związane znajdziecie już na egzaminie ósmoklasisty. Dlatego omówmy je nieco bardziej szczegółowo, ale zacznijmy od tabeli przedstawiającej ich znaczenie i zastosowanie w pigułce.
Czasowniki modalne w angielskim – tabela z zestawieniem
| Modal | Znaczenie | Zastosowanie | Przykłady |
| Can | móc, potrafić | ✅umiejętności ✅możliwości ✅prośby ✅zakazy ✅pozwolenia ✅oferty |
➡️ I can swim. → Umiem pływać. ➡️ You can’t smoke here. → Tutaj nie wolno palić. |
| Could | móc, potrafić (w przeszłości) | ✅umiejętności w przeszłości ✅uprzejme prośby ✅sugestie, krytyka ✅tryb przypuszczający |
➡️ Could you close the window? → Czy mógłbyś zamknąć okno? ➡️ She could play the piano. → Umiała grać na pianinie. |
| May | móc, mieć pozwolenie | ✅prośby ✅pozwolenia ✅zakazy ✅prawdopodobieństwo |
➡️ May I go to the toilet? → Czy mogę wyjść do toalety? ➡️ It may rain today. → Dzisiaj może padać. |
| Might | mógłby, może | ✅prawdopodobieństwo ✅przypuszczenia ✅delikatne sugestie |
➡️ It might snow tomorrow. → Jutro może padać śnieg. ➡️ You might want to check this. → Być może zechcesz to sprawdzić. |
| Must | musieć | ✅konieczność ✅obowiązki ✅zakazy |
➡️ You must finish your homework. → Musisz skończyć zadanie. ➡️ You mustn’t touch this. → Nie możesz tego dotykać. |
| Shall | powinien, mieć zamiar | ✅formalne propozycje ✅sugestie ✅zobowiązania |
➡️ Shall we go to the park? → Czy pójdziemy do parku? ➡️ You shall not pass! → Nie przejdziesz! |
| Should | powinien, należałoby | ✅rady ✅wskazówki ✅przewidywania |
➡️ You should visit a doctor. → Powinieneś pójść do lekarza. ➡️ They should arrive… → Powinni przyjechać… |
| Will | będzie | ✅przyszłość ✅obietnice ✅decyzje |
➡️ I will call you later. → Zadzwonię później. ➡️ Will you marry me? → Czy wyjdziesz za mnie? |
| Would | by, chciałby | ✅uprzejme prośby ✅życzenia ✅tryb przypuszczający |
➡️ Would you like some coffee? → Czy chciałbyś kawy? ➡️ I would go, but I’m tired. → Poszedłbym, ale jestem zmęczony. |
Czasownik modalny: Can
Czasownik modalny „can” służy do mówienia o umiejętnościach i możliwościach, a także do wyrażania pozwolenia. „Can” jest jednym z pierwszych czasowników modalnych, których uczą się dzieci, bo jest łatwy w użyciu i praktyczny na co dzień.
- Znaczenie:
-
-
- móc,
- potrafić.
-
- Zastosowanie:
-
-
- wyrażanie umiejętności,
- określenie możliwości,
- prośby,
- zakazy (tutaj w formie przeczącej „can’t”,
- pozwolenia,
- oferty.
-
- Przykłady:
-
- „I can swim.” – „Umiem pływać.”
- „You can’t smoke here.” – „Tutaj nie wolno palić/Nie możesz tutaj palić.”
Tutaj znajdziesz:
✏️️️ Zadania PDF z „can” do druku
Czasownik modalny: Could
„Could” to grzeczniejsza i bardziej uprzejma wersja „can”, która bywa też używana do mówienia o przeszłych możliwościach. Warto wiedzieć, że „could” idealnie nadaje się do uprzejmych próśb.
- Znaczenie:
-
-
- móc,
- potrafić (w czasie przeszłym),
- może też być stosowany w trybie przypuszczającym.
-
- Zastosowanie:
-
-
- mówienie o przeszłych umiejętnościach,
- uprzejme prośby,
- zakazy w czasie przeszłym,
- krytyka,
- sugestie.
-
- Przykłady:
-
- „Could you close the window, please?” – „Czy mógłbyś proszę zamknąć okno?”
- „She could play the piano when she was younger, but now she can’t.” – „Ona umiała grać na pianinie gdy była młodsza, teraz jednak nie potrafi.”
Tutaj znajdziesz:
✏️️️ Zadania PDF z „could” do druku
Sprawdź też: ⤵️
Zwroty grzecznościowe po angielsku – jak ich używać?
Czasownik modalny: May
Za pomocą „may” możemy wyrazić pozwolenie lub przypuszczenie. „May” brzmi formalnie i coraz rzadziej używa się go w codziennych rozmowach, ale wciąż króluje w oficjalnych pismach.
- Znaczenie:
-
-
- móc,
- mieć pozwolenie.
-
- Zastosowanie:
-
-
- prośby,
- zakazy,
- pozwolenia,
- wyrażanie prawdopodobieństwa.
-
- Przykłady:
-
- „May I go to the toilet?” – „Czy mogę wyjść do toalety?” (formalnie)
- „It may rain today.” – „Dzisiaj może padać.”
Sprawdź też: ⤵️
Jak pomóc dziecku z gramatyką angielską?
Czasownik modalny: Might
„Might” jest mniej pewną wersją „may” i służy do wyrażania przypuszczeń o niskim stopniu prawdopodobieństwa. „Might” jest bardzo często używane w hipotetycznych sytuacjach, które wydają się bardzo niepewne.
- Znaczenie:
-
-
- mógłby,
- może (prawdopodobieństwo).
-
- Zastosowanie:
-
-
- wyrażanie prawdopodobieństwa,
- przypuszczenia,
- sugestie w delikatny sposób.
-
- Przykłady:
-
- „It might snow tomorrow.” – „Jutro może padać śnieg.”
- „You might want to check this document.” – „Możesz chcieć sprawdzić ten dokument.”
Sprawdź też: ⤵️
Czasownik modalny: Must
Jeśli chcesz wyrazić konieczność lub silne przekonanie, „must” jest idealnym wyborem. „Must” ma bardzo zdecydowany ton, dlatego warto go używać z rozwagą, aby nie brzmieć zbyt rozkazująco.
- Znaczenie:
-
-
- musieć.
-
- Zastosowanie:
-
-
- wyrażanie konieczności,
- obowiązku,
- zakazów (w formie przeczącej „mustn’t”).
-
- Przykłady:
-
- „You must finish your homework before playing games.” – „Musisz skończyć zadanie domowe przed graniem.”
- „You mustn’t touch this wire.” – „Nie wolno dotykać tego przewodu.”
Tutaj znajdziesz:
✏️️️ Zadania PDF z „must” do druku
Sprawdź też: ⤵️
Przydatne aplikacje do nauki języków i słówek
Czasownik modalny: Shall
„Shall” to bardziej formalny sposób wyrażania przyszłości lub składania propozycji. Choć dziś jest rzadko używany w języku potocznym, to wciąż pojawia się w prawie i literaturze. Ciekawostka? „Shall” było kiedyś standardowym sposobem mówienia o przyszłości w pierwszej osobie liczby pojedynczej i mnogiej.
- Znaczenie:
-
-
- powinien,
- mieć zamiar (formalnie).
-
- Zastosowanie:
-
-
- formalne propozycje,
- zobowiązania,
- sugestie.
-
- Przykłady:
-
- „Shall we go to the park?” – „Czy pójdziemy do parku?”
- „You shall not pass!” – „Nie przejdziesz!”
Sprawdź też: ⤵️
Jak napisać maila po angielsku? Zwroty, wzory, przykłady
Czasownik modalny: Should
Gdy mówimy o radach lub powinnościach, używamy „should”. „Should” jest często wykorzystywane do wyrażania delikatnych sugestii, dzięki czemu brzmi mniej nachalnie niż „must”.
- Znaczenie:
-
-
- powinien,
- należałoby.
-
- Zastosowanie:
-
-
- wyrażanie rady,
- wskazówek,
- przewidywań w kontekście oczekiwań.
-
- Przykłady:
-
- „You should visit a doctor.” – „Powinieneś odwiedzić lekarza.”
- „They should arrive by noon.” – „Powinni przyjechać do południa.”
Tutaj znajdziesz:
✏️️️ Zadania PDF z „should” do druku
Sprawdź też: ⤵️
Jak pomóc dziecku w nauce? Mnemotechniki, fiszki, notatki graficzne
Czasownik modalny: Will
„Will” to główny czasownik modalny do mówienia o przyszłości. „Will” jest również często używane do spontanicznych decyzji, jak w zdaniu: I’ll help you! (Pomogę ci!).
- Znaczenie:
-
-
- będzie.
-
- Zastosowanie:
-
-
- wyrażanie przyszłości,
- obietnic,
- decyzji podejmowanych w chwili mówienia.
-
- Przykłady:
-
- „I will call you later.” – „Zadzwonię do ciebie później.”
- „Will you marry me?” – „Czy wyjdziesz za mnie?”
Sprawdź też: ⤵️
Czas Future Simple – budowa i zastosowanie
Czasownik modalny: Would
„Would” to wszechstronny czasownik modalny, idealny do mówienia o hipotetycznych sytuacjach, uprzejmych prośbach czy przeszłych nawykach. „Would” często pojawia się w trybie warunkowym, np. If I were rich, I would travel the world (Gdybym był bogaty, podróżowałbym po świecie).
- Znaczenie:
-
-
- by,
- chciałby.
-
- Zastosowanie:
-
-
- tryb przypuszczający,
- uprzejme prośby,
- wyrażanie życzeń i preferencji.
-
- Przykłady:
-
- „Would you like some coffee?” – „Czy chciałbyś kawy?”
- „I would go, but I’m too tired.” – „Poszedłbym, ale jestem zbyt zmęczony.”
Sprawdź też: ⤵️
Jak dogadać się po angielsku za granicą (i na egzaminie)? Najlepsze sposoby
Czy wiesz, że…? Poza czasownikami modalnymi, w języku angielskim występują również czasowniki semi-modalne – zwroty, które możesz wykorzystać w tym samym celu, co modal verbs. Należą do nich:
- have to,
- need to,
- be able to,
- ought to,
- dare,
- had better.
Jak się używa czasowników modalnych w języku angielskim? Zasady
Tak, jak wspomnieliśmy we wstępie, czasowniki modalne w j. angielskim różnią się od czasowników podstawowych. Jakie są najważniejsze różnice?
- czasowniki modalne są nieodmienne,
- kolejny czasownik po czasowniku modalnym zawsze występuje w formie podstawowej – bezokoliczniku bare infinitive, czyli bez „to”, np.:
- ✔️„I should apply for this job”
- ❌ „I should to apply for this job”
- pytania z zastosowaniem czasowników modalnych budujemy poprzez inwersję, np.:
- ❔„I can swim.” → „Can you swim?”
- ❔„You may sit down.” → „May I sit down?”
- aby utworzyć przeczenie, należy dodać człon „not” – wyjątkiem jest tu czasownik modalny „must”,
- czasowniki modalne stosujemy jedynie w czasach Present Simple i Past Simple,
- w innych czasach angielskich możesz stosować formy zastępcze, np. „be able to” zamiast „can”.
Sprawdź też:
- Czy muzyka pomaga w nauce? Jak muzyka wpływa na mózg?
- Nauka angielskiego dla dzieci poprzez słuchanie
Jak skutecznie nauczyć się angielskich czasowników modalnych?
Jak skutecznie nauczyć się angielskich czasowników modalnych; jakie ćwiczenia sprawdzą się najlepiej do nauki z dzieckiem? Przyjrzyjmy się temu z dwóch perspektyw – nauki na kursie angielskiego dla dzieci i młodzieży w Early Stage i samodzielnej pracy w domu.
Nauka czasowników modalnych w trakcie kursu z języka angielskiego dla dzieci
Nauka czasowników modalnych (i innych zagadnień gramatycznych!) powinna przede wszystkim być zabawą i polegać na osłuchaniu się dzieci z żywym językiem. Dlatego w Early Stage, nasza metoda opiera się na:
- muzyce – dzieci dzięki temu mogą w przyjemny sposób osłuchać się z zastosowaniem czasowników modalnych,
- ruchu – ćwiczenia ruchowe dla dzieci pomagają im lepiej przyswajać wiedzę; dlatego stawiamy na taniec, gry i zabawy w ruchu i proste ćwiczenia, takie jak maszerowanie,
- rymie – gdy słowo się rymuje, łatwiej się zapamiętuje,
- spiralności – bo efektywne powtórki to podstawa!
Chcesz dowiedzieć się więcej? Odkryj naszą sprawdzoną metodę 12 supermocy, dzięki której od lat skutecznie uczymy dzieci i młodzież języka angielskiego!
Sprawdź też: ⤵️
12 supermocy Early Stage – rym
Nauka czasowników modalnych po angielsku w domu
Jak uczyć się z dzieckiem angielskich czasowników modalnych w domu? Sprawdzą się tu podobne metody co na zajęciach językowych! Przede wszystkim liczy się osłuchanie w języku – czasowniki modalne są często używane, wystarczy więc, że puścisz swojemu dziecku:
- bajki po angielsku,
- filmy po angielsku,
- piosenki po angielsku (uwaga – teksty piosenek często nie są poprawne gramatycznie; możesz za to postawić na piosenki edukacyjne).
Powtarzanie po postaciach z filmów i bajek pomoże Twojemu dziecku jeszcze mocniej utrwalić język – zachęć do tego syna lub córkę. Dobrym pomysłem będzie również rozmawiania z dzieckiem po angielsku. W takim wypadku:
- wyznacz czas i miejsce, kiedy rozmawiacie po angielsku, tak aby dziecko znało ramy i wiedziało, kiedy obowiązuje polski, a kiedy angielski,
- upewnij się, że dziecko czuje się komfortowo z tą metodą – nie warto wprowadzać jej „na siłę”.
Sprawdź też: ⤵️
12 supermocy Early Stage – krytyczne myślenie
Podsumowanie
- Do czasowników modalnych w języku angielskim należą: can, could, may, might, must, will, would, shall, should.
- Czasowniki modalne nie odmieniają się przez osoby, występują jedynie w czasach Present Simple i Past Simple, a po nich następuje czasownik w formie podstawowej. Dodatkowo pytania z czasownikami modalnymi tworzymy poprzez inwersję – odwrócenie szyku zdania.
- Jakie ćwiczenia sprawdzą się do nauki czasowników modalnych? Przede wszystkim te oparte na osłuchiwaniu się i stosowaniu języka. Modal verbs są często używane, więc kontakt z żywym językiem sprawdzi się doskonale!
Sprawdź też:
- Idiomy angielskie. Które warto znać? Lista + sposoby na zapamiętanie
- Kreatywność: czym jest i jak ją pobudzić?
- Dodatkowy angielski, dlaczego warto dodać go do planu dziecka?
- Stopniowanie przymiotników angielskich. Przykłady, zasady, wyjątki, triki
FAQ
Ile jest czasowników modalnych w języku angielskim?
Czasowników modalnych w języku angielskim jest 9. Niektóre źródła mogą zaliczać do tej grupy również „ought to” i podawać liczbę 10; niemniej jednak jest to jedna z 6 fraz semi-modalnych – czasowników i fraz, które mogą zachowywać się tak jak czasowniki modalne, lecz nimi nie są.
Kiedy may, a kiedy can?
Oba czasowniki modalne znaczą „może”, jednak nawet w języku polskim „może” jest wieloznaczne. „Can” jest bardziej ogólne, wyraża możliwość niezależną od sytuacji. „May” używamy do określania pojedynczych sytuacji, w których kontekst sprawia, że coś jest możliwe.
„May” będzie również odebrane jako bardziej uprzejme.
Kiedy „shall”, a kiedy „should”?
„Shall” używa się, kiedy jesteśmy pewni odnośnie danej czynności; „should” wyraża niepewność. Dodatkowo „shall” jest niezwykle rzadko stosowane w języku potocznym i nieformalnym – najczęściej znajdziesz je jedynie w piśmie, w tekstach formalnych, np. w dokumentach.
Czym się różni „can” od „could”?
„Can” używamy do mówienia o teraźniejszości, a „could” do mówienia o przeszłości. W przypadku próśb „could” jest bardziej uprzejme.