Blog o nauce języka angielskiego dla dzieci i rodziców | Strona 106 z 108

Najnowsze wpisy

Kontakt dziecka z multimediami. Co powinno zaniepokoić?

Kaja za miesiąc skończy 14 lat. Jak większość dzieci w jej klasie, ma swoje konto na popularnym portalu społecznościowym, ma też swojego smartfona. Od kilku dni Kaja nie chodzi do szkoły z powodu przeziębienia – popołudniami, zamiast chodzić do koleżanek po zeszyty, dowiaduje się od nich o tym, co działo się w szkole, poprzez portal społecznościowy. Dziewczynki wymieniają się tam też śmiesznymi filmami i muzyką, której słuchają. Ostatnio Kaja zaczęła interesować się sztukami walki – dwa razy w tygodniu chodzi na treningi judo, a jednocześnie jest członkiem zamkniętej grupy na portalu, gdzie razem z innymi osobami z sekcji wymieniają się informacjami na temat dyscypliny, którą trenują. Kaja ma też kilka ulubionych gier komputerowych (najfajniejsze według niej są te, w których może wcielić się w wirtualnego bohatera albo bohaterkę, rozwijać tę postać w trakcie rozgrywki i grać wspólnie z koleżankami czy siostrą). W wyborze gier pomagają jej rodzice – tak, by były one dostosowane do jej wieku i zainteresowań. Mama Kai z jednej strony wie, że dla jej córki media społecznościowe i multimedia to część jej świata, stara się być na bieżąco i wspierać córkę, z drugiej strony – czasami zastanawia się, gdzie leży granica pomiędzy nadmiernym i szkodliwym, a bezpiecznym korzystaniem z multimediów? Nie chciałaby w tej kwestii czegoś przegapić.

Mama Kai nie jest osamotniona w tego typu rozważaniach – wielu rodziców zadaje sobie podobne pytanie. Co powinno zaniepokoić rodzica, jeśli chodzi o korzystanie dziecka z multimediów? Kiedy powinna zapalić się „czerwona lampka” ostrzegawcza? I w końcu – jak wtedy reagować?

Sygnały ostrzegawcze

Zanim przejdę do wymienienia takich sygnałów, chciałabym podkreślić, że nie wszystkie dzieci w wieku szkolnym czy nastolatkowie poświęcający sporo wolnego czasu na korzystanie z multimediów są od nich uzależnione. Miarą nadużywania Internetu czy innych multimediów nie jest tylko czas im poświęcony. Dla przeważającej większości dzieci/ nastolatków nowe technologie to po prostu środek do ciekawego spędzenia czasu, poszerzenia swoich umiejętności, zdobywania wiedzy, budowania relacji czy dostarczenia sobie rozrywki. Jest jednak pewna (stosunkowo nieliczna) grupa młodych osób, której korzystanie z multimediów wymyka się spod kontroli i ma negatywny wpływ na ich życie. Są na przykład badania prowadzone w Polsce przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę z 2012 roku, które mówią, że 1,3% młodych osób w wieku 14-17 lat przejawia nasilone objawy nadużywania Internetu. Widać więc, że nie jest to bardzo częste zjawisko, a sformułowanie „on/ ona jest chyba uzależniona od komputera” może być niejednokrotnie zbyt pochopnie użyte. Oczywiście, osób korzystających z Internetu w sposób ryzykowny, ale jeszcze niespełniających kryteriów silnego nadużywania będzie więcej niż wspomniane 1,3%, (w cytowanych badaniach było to 12%) jednak nadal przeważająca większość młodych użytkowników tego medium nie znajdzie się także w tej grupie.

W porządku, wiemy zatem, że problem nie jest wcale tak powszechny i dotyka bardzo wąskiej grupy dzieci/ nastolatków. Faktem jest jednak to, że zjawisko to występuje, coraz częściej się o nim mówi i naturalne jest, że część rodziców może zastanawiać się, czy ich dziecko nie korzysta przypadkiem z Internetu (lub innego medium) w sposób ryzykowny albo nawet – czy już nie zdradza symptomów nadużywania. Jeśli jesteś w tej grupie, odpowiedz sobie na poniższe pytania:

Czy Twoje dziecko spędza na korzystaniu z Internetu coraz więcej czasu, kosztem innych aktywności i zainteresowań?

Czy w ostatnim czasie masz problem z dobudzeniem dziecka rano do szkoły?

Czy zaniedbuje obowiązki domowe/ szkolne/ rodzinne przez korzystanie z Internetu?

Czy kontynuuje korzystanie z sieci, mimo istotnych szkód, których doświadcza z powodu bycia on-line? (Np. przez zbyt dużą ilość czasu spędzoną w sieci dziecko ma wiele nieobecności, grozi mu nieklasyfikowanie do następnej klasy, a mimo to jego zachowanie nie zmienia się).

Czy w Waszym domu pojawiają się kłótnie dotyczące korzystania przez dziecko z Internetu?

Czy synowi albo córce zdarza się okłamywać Ciebie lub Twojego partnera na temat ilości czasu spędzanego w sieci?

Czy Twoje dziecko ma za sobą nieudane próby ograniczenia ilości czasu spędzanego przed komputerem?

Czy reaguje rozdrażnieniem, niepokojem lub nawet agresją, gdy korzystanie z Internetu jest utrudnione albo niemożliwe?

Czy korzysta z Internetu po to, by poprawić sobie nastrój albo zapomnieć o problemach?

Czy obserwujesz u dziecka obniżenie sprawności fizycznej, brak zainteresowania jedzeniem, utrzymaniem higieny osobistej, brak troski o własny wygląd i wiążesz to z nadmiernym korzystaniem przez dziecko z Internetu?

Czy niepokojące Cię zachowania dziecka, związane z korzystaniem z Internetu utrzymują się w czasie i/ lub nasilają się?

Odpowiadając na pytania, pamiętaj, że w miejsce „Internet”/ „sieć”/ „komputer” można wstawić także takie hasła jak np. „gry komputerowe” czy „smartfon” – w zależności od obserwowanych niepokojących zachowań związanych z nowymi technologiami.

Jak reagować?

Jeśli po przeczytaniu powyższych pytań, chociaż na część odpowiedziałeś/aś twierdząco, powinna zapalić Ci się w głowie „czerwona lampka alarmowa”, sygnalizująca, że Twoja pociecha może tracić kontrolę nad korzystaniem z Internetu lub innego medium. Nie musi to świadczyć od razu o uzależnieniu (pamiętaj, że tego typu diagnozę powinien postawić specjalista zajmujący się tą dziedziną), ale zdecydowanie warto zająć się tą kwestią, nie bagatelizować jej. Co zatem jako rodzic możesz w tej sytuacji zrobić?

Pierwszą rzeczą, jaką możesz zrobić, jest szczere porozmawianie z dzieckiem na ten temat.

Być może pojawia Ci się teraz myśl „już nie raz mu/ jej mówiłam/em, że za dużo czasu siedzi przed komputerem; to nic nie da”. Domyślam się, że prawdopodobnie wielokrotnie upominałaś/ eś dziecko w związku z jego korzystaniem z Internetu czy innego medium. Być może podejmowałaś/eś też próby wpłynięcia na dziecko poprzez straszenie, wprowadzanie zakazów, nadmierną kontrolę, prośby, przekupywanie, wzbudzanie poczucia winy. Jeśli tak, zapewne sam/a widzisz, że nie przyniosło to spodziewanych rezultatów i być może czujesz w związku z tym frustrację, zagubienie czy bezradność.

Wymienione sposoby rzeczywiście na dłuższą metę nie okazują się pomocne ani wspierające. Poprzez „szczerą rozmowę” nie mam na myśli monologu polegającego na upominaniu, straszeniu czy przekupywaniu dziecka.

Jak zatem taka rozmowa mogłaby wyglądać? Oto kilka wskazówek.

Na wstępie zadbaj o siebie. Uspokój swoje myśli, emocje, zadbaj o oddech, sprawdź, czy nie jesteś głodny/a, czy Twoja głowa nie jest teraz czymś zaprzątnięta. Być może temat nadużywania przez dziecko nowych technologii wraca u Was w domu jak bumerang i czujesz się nim już zmęczony/a – warto dać sobie chwilę na odsapnięcie, złapanie potrzebnego dystansu (np. idąc na spacer i układając sobie w głowie myśli związane z tą kwestią, rozmawiając z przyjacielem/ przyjaciółką, czy robiąc serię głębokich oddechów). Nie podejmuj tego typu rozmowy na fali emocji.

Poczekaj na dobry moment i poszukaj odpowiedniego miejsca do rozmowy. Ważne, żebyście oboje byli w miarę spokojni, a w miejscu, w którym rozmawiacie było cicho, było one bezpieczne dla dziecka i dla Ciebie. Zadbaj o to, by w czasie rozmowy nie było obok Was obcych osób, czy żeby nie przerywał Wam dzwoniący co chwilę telefon. Dzięki zadbaniu o warunki rozmowy – będziecie mogli skupić się na jej przebiegu, na sobie nawzajem, nie będziecie się rozpraszać mało ważnymi kwestiami.

Znajdź czas. Taka rozmowa nie może być pospieszna, pomiędzy jednym a drugim zajęciem. Twoje dziecko musi czuć, że poświęcasz mu maksimum uwagi, jesteś z nim „tu i teraz” i nigdzie zaraz nie musisz iść, niczego za chwilę nie musisz załatwić. Pamiętaj, że poświęcanie czasu i uwagi łączy się także ze skupieniem na tym, co dziecko ma Ci do powiedzenia – nie przerywaj mu, nie kończ za nie, nie zakładaj, że wiesz, co chce powiedzieć. Zadawaj dziecku pytania, nastaw się na dialog z nim.

Nazwij swoje spostrzeżenia i obawy. Postaraj się mówić od siebie (używaj komunikatu „ja”). Powiedz „niepokoję się tym, że ostatnio coraz więcej czasu spędzasz przed komputerem” zamiast „znowu siedzisz przed laptopem”/ „chcę, żebyś mnie posłuchał, zależy mi na tym, by powiedzieć Ci o moich obawach” zamiast „do Ciebie nic nie trafia”. Zastanów się, co dokładnie niepokoi Cię w zachowaniu Twojego dziecka, pomyśl o konkretnych sytuacjach/ przykładach i powiedz o tym dziecku. Bardzo ważne jest, żeby nie atakować dziecka, a spokojnie powiedzieć mu o tym, co Cię martwi.

Spróbuj dowiedzieć się, co dzieje się z dzieckiem i skąd wziął się problem. Ryzykowne korzystanie z multimediów czy w skrajnym przypadku – uzależnienie od nich – wiąże się najczęściej z jakąś trudnością, którą dana osoba przeżywa i z którą radzi sobie właśnie poprzez nadużywanie nowych technologii. W przypadku dzieci i nastolatków to mogą być na przykład: poczucie osamotnienia, odrzucenia przez grupę rówieśniczą, nieradzenie sobie z presją ze strony otoczenia, niskie poczucie własnej wartości, trudności w konstruktywnym radzeniu sobie z różnymi wyzwaniami, konflikty w rodzinie. Dziecko „ucieka” w świat multimediów, gdyż rzeczywistość je przerasta. Psycholodzy i terapeuci zajmujący się problemem podkreślają, że w żadnym z tych przypadków nie można rozwiązać problemu nadmiernego korzystania z Internetu (czy innego medium) bez rozwiązania głębszych trudności, które za nim stoją. Jako rodzic, w trakcie rozmowy z dzieckiem, możesz spróbować dowiedzieć się, co ono aktualnie przeżywa, czy ma jakieś problemy, coś je martwi, z czymś sobie nie radzi. Przyjrzyj się też uważnie sytuacji w Waszym domu – być może ostatnio dużo pracujecie i macie mało czasu dla dziecka? Może w rodzinie pojawiły się konflikty? Może przeżywacie jakiś kryzys? Zapytaj dziecko, jak czuje się w Waszym domu: czy jest mu tu dobrze, czy może z czymś mu trudno? Bądź gotowy/a na przyjęcie tego, co dziecko Ci powie – jeśli się przed Tobą otworzy i szczerze opowie o tym, z czym ma problem, będzie to świadczyć o zaufaniu, które do Ciebie ma.

Poszukajcie rozwiązań. Jeśli syn czy córka otworzy się przed Tobą (uwaga – to nie musi stać się od razu, już w trakcie pierwszej Waszej rozmowy), spróbujcie razem poszukać różnych sposobów na poradzenie sobie z daną sytuacją. Zapytaj, czy w jakimś obszarze potrzebuje Twojej pomocy. Ważne jest, by dziecko czuło, że ma w Tobie wsparcie. Spróbujcie też razem odnaleźć sytuacje trudne, w których Twoja pociecha „sięga” po Internet – wspólnie z dzieckiem poszukaj alternatywy (np. działań, które sprawiają równie dużo przyjemności lub w podobny sposób pomagają odreagować negatywne emocje).

Ustalcie zasady korzystania z multimediów. Razem zastanówcie się nad stopniowym ograniczeniem Internetu czy innego medium. Istotne jest, żebyś podjął/ podjęła w tej kwestii dialog ze swoim dzieckiem – jeśli to Ty przejmiesz całą odpowiedzialność i narzucisz zasady, jest duża szansa, że dziecko je odrzuci. Wskazane jest, by ustalone zasady obowiązywały wszystkich domowników – dajcie dziecku przykład swoją postawą, jak rozsądnie korzystać z nowych technologii. Pamiętaj, by wyjaśnić dziecku, dlaczego wprowadzenie zmian jest istotne, z czego płynął Twoje intencje. Jeśli się dobrze zrozumiecie, jest większa szansa na wypracowanie konstruktywnych rozwiązań.

Co jeśli w trakcie rozmowy dziecko zareaguje gwałtownie – na przykład zacznie krzyczeć, płakać, obrazi się, będzie Cię obwiniać, grozić, żarliwie prosić o niezmienianie niczego, tłumaczyć się?

W takiej sytuacji kluczowy będzie Twój spokój i akceptacja dla emocji dziecka; na przykład powiedzenie: „słyszę, że ta rozmowa jest dla Ciebie trudna, że obawiasz się zmiany albo złościsz się na mnie za to, że ją proponuję”. Daj dziecku czas na ochłonięcie, ale dopilnuj, żebyście wrócili do rozmowy – nie zostawiaj tej sprawy niedokończonej. Powiedz: „Dla mnie ta sytuacja jest poważna, chcę wrócić do naszej rozmowy i ją dokończyć. Daj znać, kiedy będziesz gotowy/a”. Chodzi o to, by dziecko poczuło, że ma obok siebie dorosłego, który dostrzega powagę sytuacji, nie chowa głowy w piasek, chce zająć się tą sprawą, chce być przy dziecku, wyciąga do niego rękę.

Gdy uda się porozmawiać i coś ustalić, dajcie sobie wzajemnie trochę czasu na wcielenie w życie wypracowanych zasad. Pamiętaj, by nie ograniczać swojej obecności przy dziecku tylko do jednej rozmowy, wtedy, gdy dzieje się coś bardzo niepokojącego – zadbaj o Wasz częsty kontakt: rozmowy, wspólne spędzanie ze sobą czasu, bądź na bieżąco z tym, co dzieje się u Twojego dziecka.

Może niestety być również tak, że problem jest już na tyle głęboki, że nie będziecie w stanie sami sobie z nim poradzić – w takiej sytuacji nie wahaj się skorzystać z profesjonalnej pomocy i razem z dzieckiem udaj się do terapeuty specjalizującego się w temacie nadużywania nowych technologii.

Jeśli po przeczytaniu tego artykułu masz więcej pytań w związku z tym, czy Twoje dziecko korzysta z multimediów w sposób ryzykowny i jak mu pomóc, możesz zadzwonić do Telefonu dla Rodziców i Nauczycieli w sprawie Bezpieczeństwa Dzieci w Sieci – pod numerem 800 100 100 uzyskasz odpowiedzi na nurtujące Cię pytania.

Autorka: Justyna Kobyra, psycholog dziecięcy

23 stycznia 2018

Kategoria artykułów: Wychowanie

Jak wesprzeć dziecko w sytuacji rozwodu?

Czasami, mimo starań, wiary, energii i dobrych intencji, związek kończy się rozstaniem lub rozwodem. Może to powodować dużo bólu i różnych trudnych emocji. Jeśli w związku są dzieci, one także przechodzą przez ten czas na swój sposób – od dorosłych bardzo potrzebują wtedy wsparcia. Jak dzieci mogą przeżywać rozstanie rodziców? Jak mogą się wtedy zachowywać? Jak rodzic może im pomóc?

Z mamą czy z tatą?

Dziecko potrzebuje doświadczyć miłości i akceptacji od obojga rodziców. Potrzebuje czuć, że z każdym z nich ma dobrą, bliską relację. Niezwykle ważne jest, aby dziecko nie było stawiane w sytuacji, która może być odbierana przez nie jako wybór między mamą a tatą. Pamiętaj, aby nie obarczać dziecka niemożliwymi do dokonania wyborami, np. z kim i gdzie chce mieszkać. Tego typu wybory naruszają naturalną lojalność wobec obojga rodziców. Dzieciom ponadto bardzo trudno jest, jeśli są wciągane w konflikty między rodzicami: gdy mama i tata źle mówią o sobie w obecności dziecka, proszą je, by było posłańcem i przekazywało informacje drugiemu rodzicowi, proszą dziecko o dochowanie tajemnicy przed drugim rodzicem, obsadzają je w roli swojego sojusznika przeciwko drugiemu rodzicowi czy dopytują syna/ córkę o sprawy drugiego rodzica. Pamiętaj, że konflikty między Tobą a drugim rodzicem, to Wasza sprawa – dziecko nie powinno być w nie wciągane. Waszą rolą jest podjęcie próby porozumienia się i poukładania różnych kwestii związanych z rozwodem, bez angażowania w to dziecka. Jeśli porozumienie jest dla Was trudne, spróbujcie poszukać wsparcia na zewnątrz (np. w formie mediacji). Oczywiście, dziecko zapewne będzie sobie zdawało sprawę z atmosfery między Wami i z tego, że się kłócicie – ważne, by usłyszało wtedy, że macie teraz taki czas, ale robicie wszystko, żeby się dogadać i ono nie jest za to w żaden sposób odpowiedzialne. Zdanie „to nie jest Twoja wina” warto dziecku powiedzieć nie raz i nie dwa, gdyż może ono mieć tendencję do obwiniania się za Wasze rozstanie, a przecież nie ponosi za to żadnej odpowiedzialności. Wy o tym wiecie, dziecko nie – ono potrzebuje to usłyszeć.

Złość. Dużo złości…

…może pojawić się u dziecka w związku z Waszym rozstaniem. Czasami złości może towarzyszyć też agresja ze strony dziecka. Spójrz na agresję i protest jako fazę przejściową i aktywną próbę radzenia sobie z trudnościami – dziecko może mieć kłopot z nazwaniem tego, jak mu jest ciężko, więc komunikuje się z Tobą poprzez swoje zachowanie. Agresywne zachowanie to taki wierzchołek góry, pod którym – na głębszym poziomie – mogą tlić się różne trudne i delikatne emocje. Zachęcam, byś spróbował(a) wejść w rolę detektywa i odkryć te emocje. Spróbuj odpowiedzieć sobie na pytanie: co moje dziecko chce mi przez to powiedzieć? Może czuje się odrzucone? Jest niepewne tego, co będzie? Jest zmęczone całą sytuacją? Czuje smutek i żal? Nie bierz agresji Twojego dziecka do siebie, nie traktuj tego jako ataku na Twoją osobę – ono w ten sposób mówi Ci o sobie – o tym, jak mu źle, jak nie wie, co ma robić. Jeśli dziecko zachowuje się w sposób agresywny, okaż zrozumienie dla jego emocji – tych, które kryją się pod zachowaniem. Daj także jasny sygnał, że nie godzisz się na agresywne zachowania. Emocje takie jak: złość, smutek, żal, rozczarowanie, niepewność – one wszystkie są w porządku i mają prawo być; agresja – np. bicie, obrażanie, wyśmiewanie, niszczenie różnych rzeczy czy wyrządzanie szkody samemu sobie – nie jest OK. Nawiąż kontakt z dzieckiem, spokojnie porozmawiaj o tym, co je trapi, co się z nim dzieje, daj możliwość „odgadania się”, może wykrzyczenia czy wypłakania, wspólnie poszukajcie innych sposobów radzenia sobie z trudnymi emocjami. Przy utrzymującej/ nasilającej się agresji czy samouszkodzeniach warto poszukać pomocy specjalisty.

A może jednak…?

W toku przechodzenia przez rozwód rodziców dziecko może wejść w etap ich „godzenia”. Ważne jest, by nie robić dziecku nierealnych oczekiwań – jeśli Wasza decyzja jest już finalna, a dla dziecka cała sytuacja jest nadal świeża i trudna, ograniczcie wspólne obiady, wakacje i inne sytuacje, w których jesteście razem „jak dawniej” – mogą one w dziecku wzbudzać płonne nadzieje na to, że do siebie wrócicie. Później – gdy wakacje się skończą, czy tata albo mama po obiedzie pojedzie jednak do siebie – mogą pojawić się różne trudne uczucia: złość, rozczarowanie, żal, być może poczucie winy (niewystarczająco się na tym obiedzie/ wakacjach starałem, by rodzice byli znów razem…). Czasami dziecko nieświadomie może podejmować różne wysiłki, by zbliżyć Was do siebie – np. jego oceny i zachowanie w szkole pogarszają się i oboje jesteście wzywani na spotkanie z dyrekcją placówki, zaczyna zgłaszać różne dolegliwości zdrowotne – oboje zjawiacie się u lekarza. Warto przyglądać się tym sytuacjom i jeśli zauważysz, że dziecko może próbować Was do siebie zbliżyć poprzez różne swoje zachowania, szczerze z nim porozmawiać: nazwać emocje, okazać wsparcie, ale jednocześnie jasno powiedzieć, że Wasza decyzja jest już ostateczna, co nie zmienia faktu, że widzisz i domyślasz się, jakie to może być dla niego/ dla niej trudne i bolesne.

Smutek

Może wystąpić dużo później po Waszym rozstaniu (wcześniej może pojawić się zaprzeczanie, złość, próby godzenia rodziców). Warto spojrzeć na smutek jako na coś pozytywnego i leczącego. Może to być sygnał, że dziecko zaczyna godzić się z tą sytuacją i przeżywa w związku z tym właśnie dużo smutku. W takiej sytuacji będzie potrzebowało, żeby ktoś z nim/ z nią pobył w tych emocjach, wysłuchał, przytulił. Zwróć uwagę, by nie pocieszać wtedy dziecka („będzie dobrze”/ „zobacz, rodzice Zosi też się rozstali i jakoś sobie poradziła”). Zamiast tego powiedz na przykład: „widzę, że jest ci trudno, że bardzo ci smutno. Czego być teraz potrzebował(a)?” Ważne, żebyś jako osoba dorosła sam(a) zdawał(a) sobie sprawę z własnego smutku i potrafił(a) się nim zająć. Podczas konsultacji rodzice czasami pytają, czy pozwalać sobie przy dziecku na łzy. Płacz może przynieść ulgę, może być oczyszczający, nie ma sensu i potrzeby, by na siłę go tłumić. Dziecko pewnie i tak czuje, że mama albo tata przeżywa tę sytuację. Pokazując swoje łzy przy dziecku, dajesz mu okazję do zobaczenia, że nie ma w tym nic złego, jeśli czasami, gdy nam smutno i źle, płaczemy i to nam pomaga. Bardzo ważne jest jednak, by nie obarczać dziecka swoimi emocjami – czym innym jest płakać przy dziecku, a czym innym jest wypłakiwać mu się na ramieniu i oczekiwać od niego pociechy. To jest zadanie przerastające możliwości dziecka. Powiedz, że Ci smutno, trudno, że masz teraz gorszy czas, ale starasz się sobie poradzić, szukasz różnych rozwiązań, dbasz o siebie, masz wsparcie w innych dorosłych. Nie rób z dziecka swojego pocieszyciela.

Żeby dziecko było dzieckiem

Rozwód to – jak już wspominałam i co uważam za warte podkreślania – sprawa dorosłych, choć oczywiście dotyka także dzieci. Warto zadbać o to, by w całym zamieszaniu spowodowanym rozstaniem, zapewnić dziecku możliwość bycia po prostu dzieckiem: żeby nadal mogło beztrosko pobawić się z kolegami na podwórku, żeby nie rezygnowało ze swojego hobby, które lubi i które może być dla niego pewną „odskocznią”, żeby mogło po dziecięcemu psocić i nie musiało się martwić, że dla mamy czy taty to już będzie „za dużo do udźwignięcia”. Czasami w sytuacji rozwodu dzieci reagują nadzwyczaj „dobrze” – nie sprawiają żadnych problemów, mają same piątki w szkole, pomagają prowadzić dom, być może opiekują się młodszym rodzeństwem. Bywa, że otoczenie wzmacnia tego typu postawę, mówiąc, że dziecko jest „dzielne”, „dojrzałe”, „świetnie się spisuje”. Takie zachowanie ze strony dziecka może wiązać się z tym, że widzi ono rodzica/ rodziców, którzy mają trudność z radzeniem sobie, więc nie chce im „dokładać” problemów, wręcz chce im tych problemów trochę „zabrać” – koncentruje się na potrzebach rodzica i często nie ma już miejsca (lub jest go bardzo mało) na jego potrzeby i dziecięcy świat. Bycie takim „dojrzałym dzieckiem” może być bardzo obciążające, jest to zadanie ponad dziecięce siły, zwłaszcza jeśli utrzymuje się przez dłuższy czas i otoczenie zaczyna uznawać taką postawę ze strony dziecka za normalną, oczywistą i godną kontynuowania. Co zatem można zrobić? Jeśli dziecko jest takie „poukładane”, ciche i niesprawiające trudności w czasie, gdy w domu mają miejsce duże zmiany związane z rozwodem, warto z nim porozmawiać, zainteresować się tym, co się aktualnie u niego dzieje/ co ono przeżywa, dać sygnał, że ma mu prawo być teraz trudno, że nie musi być „idealne”. Jeśli dziecko przejmuje obowiązki dorosłych, to warto zadbać, by nie stało się to czymś nagminnym, swego rodzaju oczywistością – by zamiast „jesteś dzielny” usłyszało „to musi być ciężkie tak się opiekować młodszą siostrą. Ty jesteś dzieckiem i nie powinieneś cały czas tego robić”.

Jak w samolocie

Wspieranie dziecka w przejściu przez tak trudny etap, jakim jest rozstanie rodziców to zadanie, które dla niejednego rodzica może być sporym wyzwaniem. Nic w tym dziwnego – rozwód to bardzo stresujące wydarzenie dla samych dorosłych (na liście najbardziej stresujących wydarzeń w życiu wyprzedza je tylko śmierć małżonka). Jeśli przechodzisz przez ten etap, sam(a) możesz odczuwać cały koktajl emocji: od złości, żalu i gniewu, po smutek, rozpacz i bezradność. Zapewne stoisz teraz przed dużymi zmianami, potrzebujesz na nowo ułożyć swoje życie, podołać organizacyjnym i finansowym wyzwaniom, jakie niesie ze sobą rozstanie. Być może zadajesz sobie pytanie: jak w tym wszystkim wspierać jeszcze dziecko? Ono oczywiście bardzo potrzebuje Twojej pomocy, ale nie będziesz w stanie mu jej dać, jeśli w pierwszej kolejności nie zadbasz o siebie. Używając metafory, dotyczącej pierwszej pomocy w przypadku turbulencji podczas lotu samolotem: to najpierw opiekun musi założyć na twarz maskę tlenową i dopiero, gdy zabezpieczy swoje możliwości oddychania, zakłada maskę dziecku. Porównanie to wydaje mi się szczególnie trafne w sytuacji rozwodu, która dla dorosłego może być bardzo trudna – jeśli przeżywasz teraz ciężkie chwile związane z rozstaniem, pomyśl o zadbaniu o siebie i swoje potrzeby, poszukaniu pomocy dla siebie. Dopiero, gdy Ty „podładujesz swoje baterie”, będziesz mieć siłę, by wspierać swoje dziecko. Pamiętaj, że nie musisz ze wszystkim radzić sobie sam(a), możesz poprosić o pomoc i to będzie wyraz siły i dojrzałości.

Rozwód to dla większości osób prawdziwe trzęsienie ziemi pod nogami – zburzeniu ulega stary ład, a nowy trzeba sobie dopiero poukładać. Jeśli jesteśmy rodzicami, w tym wszystkim towarzyszą nam dzieci – one mogą przeżywać szereg trudnych emocji, komunikując je na różne sposoby, np. poprzez agresję, czy wręcz przeciwnie – wchodząc w rolę przesadnie grzecznego, idealnego dziecka. Ważne, by te emocje zauważać, okazać dla nich akceptację, nazwać je, wspólnie się im przyglądać, szukać różnych strategii radzenia sobie. Dzieci potrzebują także usłyszeć, że nie są odpowiedzialne za tę sytuację, potrzebują czuć, że mają prawo dalej być dziećmi i że obok nich są dorośli, którzy – mimo tego, że mają trudny czas – potrafią o nie zadbać. Ważne jest, by dzieci nie były wciągane w konflikty między rodzicami, nie musiały opowiadać się po żadnej ze stron – one potrzebują i mamy, i taty, nawet jeśli rodzice nie są już razem. Wspieranie dzieci nie byłoby jednak możliwe bez zaopiekowania się sobą w pierwszej kolejności – zadbania o własne potrzeby, znalezienia dla siebie wsparcia. Szukając odpowiedzi na postawione w tytule artykułu pytanie, warto zapytać siebie: jak mogę pomóc sobie, by wzmocnić swoje zasoby i móc wspierać moje dziecko?

Autorka: Justyna Kobyra, psycholog dziecięcy

9 stycznia 2018

Kategoria artykułów: Wychowanie

Jak rozsądnie zaplanować czas dziecka po lekcjach?

Dziś oferta różnorodnych zajęć pozalekcyjnych, adresowanych do dzieci w wieku szkolnym jest bardzo bogata. Ograniczać nas może jedynie wyobraźnia. Dzieci często uczestniczą w kilku różnorodnych zajęciach dodatkowych w tygodniu. Po zajęciach dziecko ma też różne obowiązki szkolne, które pochłaniają dużo czasu i energii. Niby dziecko opuszcza mury szkoły, a w rzeczywistości nadal w niej tkwi – poświęcając na to swój „wolny” czas po szkole. Wydaje się, że już sama nauka, odrabianie prac domowych czy chodzenie na różnorodne zajęcia dodatkowe mogłyby w całości wypełnić dziecku czas po szkole. Warto jednak zrobić przestrzeń również na inne, polekcyjne aktywności, które są bardzo istotne z perspektywy rozwoju dziecka i zaspokajania jego ważnych potrzeb. Jakie to aktywności?

Czas z rodzicem

Nie bez powodów wymieniam tę kwestię jako pierwszą. Relacja z rodzicami jest niezwykle istotna dla prawidłowego rozwoju dziecka i dla jego samopoczucia. Dzieci potrzebują od rodziców uwagi, zainteresowania, troski. Potrzebują czuć, że rodzic jest ciekawy tego, jaką osobą jest jego dziecko – co czuje, jakie ma potrzeby, zainteresowania, co się u niego aktualnie dzieje. Czas spędzony z dzieckiem warto potraktować jako okazję do pogłębiania relacji, lepszego poznania dziecka, „wejścia” w jego świat i pobycia z nim tam, nawet – a może szczególnie – wtedy, gdy dziecku będzie z czymś trudno. Tak spędzony czas ma wiele zalet:

– dziecko czuje się ważne i kochane,

– rodzic lepiej poznaje swoje dziecko,

– wzmacnia się więź między dzieckiem a rodzicem,

– dziecko ma okazję powiedzieć o swoich emocjach czy trudnościach i poczuć się zrozumiane.

To, co jest istotne to Twoja obecność, autentyczne zainteresowanie przeżyciami dziecka i brak pośpiechu. Jak zorganizować wspólny czas z dzieckiem, by sprzyjał on wzmacnianiu Waszej relacji? Pamiętaj, że wcale nie muszą to być wyszukane aktywności, pochłaniające sporo pieniędzy czy trudne w organizacji. Wręcz przeciwnie – codzienne sytuacje świetnie się do tego nadają. Poniżej kilka inspiracji:

Wspólne posiłki – mogą być wydarzeniem, które angażuje całą rodzinę: od wyboru dania, przez wspólne gotowanie, nakrywanie stołu, po sprzątanie. W trakcie posiłku zachęć dziecko do rozmowy o tym, co jest dla niego ważne czy interesujące (nie chodzi o „przepytywanie” z tego, co było w szkole czy jaki stopień dziecko dostało z kartkówki z matematyki). Ty także opowiedz dziecku o tym, co u Ciebie słychać, czym aktualnie żyjesz.

Aktywność fizyczna – nie chodzi tu koniecznie o zapisywanie dziecka do sekcji sportowej i odwożenie go na treningi pięć razy w tygodniu. Wspólna aktywność fizyczna może polegać na wycieczce do lasu lub parku, spacerze Waszą ulubioną trasą, szaleństwach na placu zabaw, przejażdżce rowerowej czy pograniu w piłkę pod blokiem. Aktywność fizyczna ma wiele zalet, m.in.: pomaga odreagować napięcia, pozwala poznać możliwości swojego ciała, sprzyja rozwojowi (nie tylko fizycznemu – również poznawczemu i emocjonalnemu). Po kilku godzinach spędzonych w szkolnej ławce dzieci jej bardzo potrzebują. Czas, który aktywnie spędzisz ze swoim dzieckiem dostarczy Wam pozytywnych przeżyć, pomoże w budowaniu poczucia wspólnoty i bliskości między Wami.

Zabawa – taka, która daje radość i Tobie, i dziecku może być doskonałym sposobem na lepsze poznanie siebie nawzajem, rozwijanie relacji i tworzenie Waszej wspólnej historii (być może po latach będziecie wspominać, jak razem budowaliście kryjówki z koców i prześcieradeł?). Zabawa zaspokaja wiele różnych potrzeb i może dostarczyć cennych informacji na temat tego, co aktualnie przeżywa Twoje dziecko – z czym się mierzy, co jest dla niego ważne i interesujące. Jest też świetną formą relaksu po całym dniu w szkole czy w pracy. Dla dorosłego bywa niepowtarzalną okazją, by na chwilę znów stać się dzieckiem – poczuć tamtą radość i spontaniczność. Zabawa ma to do siebie, że jest dobrowolna, bezinteresowna, jest celem sama w sobie – nie chodzi o to, żeby bawić się z dzieckiem „na siłę” – z poczucia obowiązku czy przez wyrzuty sumienia. Dziecko najprawdopodobniej wyczuje taką motywację, a wtedy zabawa straci swoją wartość. Wspólnie poszukajcie takich zabaw, które zarówno dla Ciebie, jak i dla dziecka będą atrakcyjne i oboje będziecie mieli ochotę w nich uczestniczyć.

Codzienne obowiązki – dla wielu z nas są przykrą koniecznością, można je jednak wykorzystać do spędzenia czasu z dzieckiem. Planujesz umyć samochód? Weź ze sobą swojego syna albo córkę. Wspólne mycie auta może być okazją do porozmawiania ze sobą na różne tematy – od codziennych błahostek, po sprawy bardziej poważne. Nie zdążyłeś/aś zrobić zakupów po pracy? Zabierz ze sobą dziecko – razem opracujcie listę potrzebnych produktów i idźcie razem do sklepu. Może zamiast jazdy samochodem zdecydujecie się na spacer? Jedną z istotnych potrzeb dzieci jest to, by czuły się ważne i by mogły mieć pozytywny wkład w życie rodziny – angażując dzieci w różne obowiązki, okazując wdzięczność za pomoc, dajemy im szansę na zaspokojenie tej potrzeby. Dodatkowo, mamy okazję, by pobyć razem, a sprzątanie, mycie czy zakupy dzieją się przy okazji.

Swoboda i bycie z innymi dziećmi

„Moim zdaniem, największą stratą dzieci w ostatnim trzydziestoleciu jest fakt, że nie istnieje dla nich żadna przestrzeń wolna od dorosłych. Nie ma już drzewa na podwórku, gdzie mogłyby przebywać same. Dawniej dzieci kształtowały swoje kompetencje społeczne w zabawie i komunikacji z innym dziećmi. Takiej możliwości już prawie nie mają, bo nawet kiedy są razem, to dookoła stoją dorośli, którzy się do wszystkiego wtrącają. Na dodatek, często są oni tak romantycznie lub idealistycznie usposobieni, że nie tolerują żadnych konfliktów. Niewesoło jest być dzisiaj dzieckiem z tymi dorosłymi, którzy nie odstępują ich na krok. A przy tym zaczyna się w różnych środowiskach pedagogicznych mówić, że dzieci mają wielką potrzebę granic. To po prostu trudne do uwierzenia, bo życie dzieci nigdy nie było bardziej ograniczone niż teraz. Dorośli są przez cały dzień przy nich i je kontrolują”.

Jesper Juul „Przestrzeń dla rodziny”

Dziecko w szkole ma respektować wiele zasad ustalonych przez dorosłych, wypełniać dużą liczbę zadań i obowiązków. Ma narzuconych sporo ograniczeń, musi trzymać się ustalonych planów i rozkładów dnia. Nawet w przerwach towarzyszą dzieciom dorośli, którzy pilnują porządku. Jeśli dziecko po szkole uczestniczy w jakichś zajęciach dodatkowych, to często tam również są dorośli, struktura, ramy i zasady. Tymczasem, dzieci potrzebują także mieć czas wolny i zupełnie swobodny – gdzie to one mogą decydować. Pobyć z innymi dziećmi, bez kontroli ze strony dorosłych czy narzucania im tego, jak ten wolny czas „powinien wyglądać”. W przetoczonym powyżej cytacie Juul wspomina o drzewie na podwórku, czyli miejscu, w którym dzieci mogły być same ze sobą, bawić się, kłócić, godzić, negocjować swoje zasady, zmieniać je. Uczyły się w ten sposób, jak sobie poradzić w różnych sytuacjach, doświadczały poczucia wpływu, rozwijały umiejętności społeczne. Jeszcze poprzednie pokolenie zapewne pamięta czasy drzew, trzepaków, murków, klucza na szyi i biegania całą „bandą” po osiedlu. Nikogo to nie dziwiło, naturalne było, że dzieci potrzebują się wybiegać i pobyć ze sobą. Dziś mamy zupełnie inne realia – dzieciom się organizuje czas wolny. Nie ma oczywiście nic złego w tym, że dziecko realizuje jakąś swoją pasję czy doskonali pewne umiejętności na zajęciach dodatkowych, warto jednak zastanowić się nad proporcjami i odpowiedzieć sobie na pytanie: czy moje dziecko ma czas, w którym może cieszyć się swobodą i autonomią? Czas, w którym nic nie musi i może decydować, co chce robić (i wcale nie musi to być coś, co dla nas dorosłych jest pożyteczne)? Czy ma czas, w którym może pobyć z innymi dziećmi (rodzeństwem, sąsiadami, kuzynostwem, dziećmi znajomych), bez zbytniej ingerencji osób dorosłych?

Nuda

Dziecko woła do rodziców „nudzę się”, a oni szybko podsuwają mu pomysły na zorganizowanie czasu („to może idź poczytaj książkę”/ „zbuduj coś z klocków”/ „lekcje odrobione?”). Rzadko kiedy takie propozycje spotykają się z entuzjazmem ze strony dziecka – raczej kręci na nie nosem, przewraca oczami, kontynuuje pokładanie się na stole lub wędrówki bez celu po mieszkaniu. Czy taki obrazek jest Ci znajomy? Często nuda kojarzy nam się z czymś złym, niewłaściwym (wystarczy przywołać znane powiedzenie „inteligentni ludzie się nie nudzą”), pojawia się więc chęć szybkiego zaradzenia jej czy wręcz presja na to, by nudy w ogóle nie doświadczać. Tymczasem warto pozwolić dojść jej do głosu, bo ma wiele ciekawego do zaoferowania. Dzieci potrzebują się czasami ponudzić – pobudza to ich kreatywność i wyobraźnię, daje okazję, by zastanowić się, co naprawdę chciałyby robić (zwiększają dzięki temu samoświadomość, uczą się dokonywać wyborów, podejmować decyzje), pozwala odpocząć i złapać oddech. Zatem, gdy następnym razem z ust Twojego dziecka padnie „nudzę się”, możesz odpowiedzieć „OK, rozumiem. Też się czasami nudzę” albo „Jestem ciekawa/ ciekawy, na jaki pomysł za chwilę wpadniesz”. A może ponudzisz się razem z dzieckiem? Wspólne nudzenie się może być punktem wyjścia do rozmowy albo zabawy, dzięki którym może pojawić się prawdziwa bliskość między Wami.

W organizowaniu dziecku czasu wolnego (jak zresztą w wielu kwestiach) można się zatracić. Umyka wtedy z oczu to, co jest ważne, ale jakimś sposobem stało się mniej chwytliwe, eksponowane, podkreślane. Zachęcam do szukania równowagi pomiędzy bogatą ofertą zajęć pozalekcyjnych a daniem dzieciom przestrzeni na swobodne bycie ze sobą, ponudzenie się czy – co niezwykle ważne – budowanie bliskiej relacji z Tobą, rodzicu.

Autorka: Justyna Kobyra, psycholog dziecięcy

Zapraszamy na darmowe webinarium z Anitą Janiszek-Romanowską – psycholożką dziecięcą i rodzinną. Porozmawiamy o tym, co jest ważne w organizacji czasu naszych dzieci. Link do zapisów: https://events.genndi.com/register/169105139238463620/5c4c2c4c4e

11 grudnia 2017

Kategoria artykułów: Kreatywna nauka

Jak wykorzystać tradycyjne zabawy w nauce języka?

Czy tradycyjne zabawy mogą służyć kreatywnej powtórce języka angielskiego w domu? Oczywiście! Dziś przedstawiam Ci dwie aktywności, które na pewno były elementem Twojego dzieciństwa! Mam nadzieję, że obudzą miłe wspomnienia i zachęcą do wspólnej zabawy z dzieckiem w domu. Głównym bohaterem obu zabaw jest papierowa taśma. Przyda Ci się również kawałek podłogi – szczegóły poniżej!

Czytaj dalej

5 grudnia 2017

Kategoria artykułów: Wychowanie

Czy autorytet rodzica jest na pewno potrzebny?

Dziecko potrzebuje mieć w swoim otoczeniu osoby, od których mogłoby się uczyć i czerpać pozytywne wzory. Naturalnie i w pierwszej kolejności takimi osobami są jego rodzice. To oni objaśniają mu świat, pokazują, jakie zachowania są dla nich akceptowalne, a jakie nie, jakie wartości są im bliskie, jak można radzić sobie z problemami, jak budować relacje, jak traktować innych ludzi oraz – co równie ważne – siebie samego. Ta wyliczanka to tylko wycinek tego, czego dziecko dowiaduje się od swoich rodziców i czego się od nich uczy. W tym procesie istotną rolę pełni autorytet rodzica.

Można powiedzieć, że czasy, w których dominowała sztywna hierarchia, gdzie autorytet był z góry nadany pewnym rolom społecznym (matka, ojciec, lekarz, nauczyciel, ksiądz, policjant itp.) i jednocześnie był niepodważalny, odchodzą w zapomnienie. Dziś rodzice (ale też pedagodzy, wychowawcy) stoją przed wyzwaniem związanym z tym, jak aktywnie kształtować swój autorytet, tak, by mógł on pozytywnie oddziaływać na dziecko czy nastolatka. Nie jest to wcale łatwe zadanie, gdyż większość z nas – dzisiejszych dorosłych – dorastała w czasach, w których trzeba było słuchać starszych (w założeniu mądrzejszych) i to było z góry narzucone. Od kogo więc mieliśmy uczyć się, jak budować autorytet, za którym stoi coś więcej niż tylko określona rola? Część z nas zaczyna więc budowanie go od podstaw, a kierunek bardzo często pokazują nam dzieci.

Nowe spojrzenie na autorytet

Przeciwieństwem autorytetu opierającego się jedynie na roli jest autorytet osobisty[1]. Wynika on z tego, jaką ktoś jest osobą, a nie jaką ma funkcję czy rolę. Istotne więc będzie to, jakie ma poglądy, granice, wartości, upodobania. Czy ma świadomość swoich mocnych/ słabych stron? Czy ma odwagę mówienia o nich? W jaki sposób traktuje innych? Czy jest spójny w tym, co głosi i co robi? Autorytet osobisty to połączenie dobrej znajomości siebie, szacunku dla własnych potrzeb i granic oraz otwartości i empatii na drugą osobę. Z pewnością budowanie takiego autorytetu nie jest proste – o wiele łatwiej i szybciej jest się oprzeć na swojej roli rodzica i wymagać posłuszeństwa niż przekonać dziecko do własnego stanowiska, mówiąc mu np. dlaczego coś jest dla nas ważne, z czego wynika nasza prośba etc. Pierwszym krokiem w kierunku budowania autorytetu osobistego może być poświęcenie czasu na zastanowienie się kim jestem, na czym mi zależy, co jest dla mnie ważne, gdzie leżą moje granice.

Autentyczność

Budowaniu autorytetu osobistego sprzyjać będzie Twoja autentyczność w relacji z dzieckiem. Autentyczność przejawia się w zachowaniach i reakcjach zgodnych z tym, co aktualnie przeżywasz i w wyrażaniu tego, co myślisz i czujesz w sposób szczery i nieumniejszający dziecku.

Spójrzmy na te dwie przykładowe sytuacje:

1.Córka, lat 5 podczas wspólnego obiadu macha pod stołem nogami i co chwilę kopie ojca. Ojciec na początku nie reaguje, chociaż już pierwsze kopnięcie zabolało go i wybiło z rytmu. Po czwartym kopnięciu, wyraźnie zirytowany mówi podniesionym głosem: „Aniu! Czy nie czujesz, że mnie kopiesz pod stołem? Powinnaś być bardziej uważna!”

2. Mama 15- letniego Sebastiana wracając z pracy widzi, jak jej syn pali papierosy z kolegą z klasy. Gdy Sebastian wraca do domu, już w przedpokoju, zwraca się do niego mówiąc: „jak możesz palić to świństwo?! Czy zapomniałeś już, że twój dziadek zmarł na raka płuc?”

Zarówno ojciec Ani, jak i mama Sebastiana przeżywają w opisanych sytuacjach konkretne emocje, pojawiają się w nich różne myśli, mają prośby i oczekiwania względem swoich dzieci. Nie mówią im jednak tego wprost, nie ujawniają prawdy o sobie – zamiast tego, skrywają się za sformułowaniami typu „powinnaś” czy „jak możesz”.

Jak mogliby zareagować rodzice, gdyby postawili na autentyczność w kontakcie z dziećmi?

1. Ojciec: „Aniu, boli mnie, jak mnie kopiesz. Nie chcę, żebyś tak robiła.

2. Matka: „Gdy zobaczyłam, jak palisz papierosa, mocno się przejęłam. Przypomniał mi się ostatni rok, gdy dziadek umierał na raka płuc i przestraszyłam się, że ciebie mogłoby to spotkać”.

Zainteresowanie i poczucie ważności

Nie da się zbudować autentycznego autorytetu nie otwierając się na dziecko. Nie zadając sobie trudu poznania go, zobaczenia, kim ono jest: czego się boi, o czym marzy, czym teraz żyje. Nie poświęcając na to odpowiedniej ilości czasu i energii, nie angażując się. To mogą być wspólne zabawy, rozmowy, ulubione aktywności, czas spędzony razem przed snem. Codzienność, w której jest choć chwila na pobycie ze sobą i wejście do świata dziecka. Dzieciom będzie łatwiej brać pod uwagę nasze zdanie czy wysłuchać nas, gdy będą się czuły dla nas ważne i wartościowe. Zdecydowana większość rodziców uważa, że ich dzieci są dla nich bardzo ważne. Jednak niezwykle istotne jest, by samo dziecko to poczuło – by mu to pokazać swoim zachowaniem i postawą. I tu kluczowy jest czas i uwaga ze strony rodzica. Chodzi o taki rodzaj uwagi, którą rodzic poświęca na poznanie własnego dziecka i poszukanie odpowiedzi na pytanie: kim jest ta mała (lub już nie taka mała) osoba, siedząca obok mnie? Dopytywanie o oceny i prace domowe, czy zasypywanie dziecka prezentami nie zastąpią tej uwagi.

Bycie autorytetem nie oznacza narzucania swojego zdania

Budowanie autentycznego autorytetu wiąże się z otwartością na dziecko, zainteresowaniem jego światem, traktowaniem dziecka z szacunkiem, a także daniem mu – adekwatnej do wieku – wolności, swobody formułowania opinii oraz działania. Nie chodzi tu o narzucanie swojego zdania i oczekiwanie bezwzględnego posłuszeństwa. W takiej sytuacji dziecko będzie się nas bało, ale nie będzie nas szanowało. Rodzice posiadający autentyczny autorytet nie muszą go narzucać synowi czy córce, a wręcz przeciwnie – potrafią znaleźć równowagę pomiędzy wolnością daną dziecku, a stawianymi przed nim wymaganiami czy zasadami. Potrafią powiedzieć, że się pomylili, przyznać dziecku rację lub powiedzieć, że czegoś nie wiedzą. Paradoksalnie, to nie umniejsza ich autorytetu, a wręcz go umacnia. Przyznanie się przed dzieckiem do błędu, uznanie jego racji, to ważna umiejętność, którą dzieci bardzo doceniają. Zresztą, nie tylko one. Przypomnij sobie sytuację, w której jakaś osoba dorosła przyznała się przed Tobą do błędu, potrafiła przyjąć Twoją wersję zdarzeń, czy Cię przeprosić. Czy straciła tym w Twoich oczach, czy może wręcz zyskała?

Budowanie autentycznego autorytetu to proces, który jest rozłożony w czasie, dzieje się stopniowo, „pomiędzy wierszami”, w trakcie codziennych interakcji. Wejście na tę drogę dla wielu współczesnych rodziców oznacza podróż w nieznane. Wymaga wysiłku, czasu i sporej odwagi. Nie ma tu gotowych recept, rozwiązań, dróg na skróty. Kluczem jest chęć poznania siebie, ciekawość tego, jak Ci jest z różnymi rzeczami. Gotowość, żeby mówić o tym w relacji z dzieckiem. Szacunek i otwartość na dziecko. Tylko tyle i aż tyle.

Warto podjąć ten wysiłek: dla siebie, dla swojego dziecka i jakości relacji z nim. Również dla przyszłych pokoleń. Owocnej podróży!

[1] O autorytecie osobistym pisze w swoich książkach Jesper Juul. Temat ten pojawia się m.in. w książce pt. „Rodzic jako przywódca stada”.

Autorka: Justyna Kobyra, psycholog dziecięcy

20 listopada 2017

Nowsze wpisy

Starsze wpisy