{"id":5570,"date":"2021-05-23T13:36:38","date_gmt":"2021-05-23T11:36:38","guid":{"rendered":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/?p=5570"},"modified":"2026-04-17T09:17:53","modified_gmt":"2026-04-17T07:17:53","slug":"ekspresem-przez-londyn-historia-londynskiego-metra","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/ekspresem-przez-londyn-historia-londynskiego-metra\/","title":{"rendered":"Ekspresem przez Londyn \u2013 historia londy\u0144skiego metra"},"content":{"rendered":"

Mieszkanie we wsp\u00f3\u0142czesnych wielkich metropoliach nieod\u0142\u0105cznie wi\u0105\u017ce si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105 dojazdu do cz\u0119sto odleg\u0142ych cz\u0119\u015bci miasta. Transport publiczny to nie tylko rozwi\u0105zanie tego problemu, ale w rzeczywisto\u015bci warunek konieczny, aby zapewni\u0107 rozw\u00f3j aglomeracji. Londyn jako pierwsze miasto na \u015bwiecie dostrzeg\u0142 ten problem i aby sprosta\u0107 wyzwaniu, stworzy\u0142 pioniersk\u0105 sie\u0107 szybkiej kolei podziemnej\u2026 ju\u017c w 1863 roku! To prze\u0142omowe na tamte czasy rozwi\u0105zanie da\u0142o pocz\u0105tek sieci londy\u0144skiego metra, kt\u00f3rego historia to opowie\u015b\u0107 o tym, jak wielkie idee mog\u0105 zmienia\u0107 oblicze miast.<\/span><\/p>\n\n

<\/p>\n\n

Wielkie marzenie wielkiego miasta \u2013 historia londy\u0144skiego metra<\/b><\/h2>\n\n

Na prze\u0142omie XVIII i XIX wieku Anglia by\u0142a najbogatszym i najbardziej rozwini\u0119tym krajem na \u015bwiecie. To w\u0142a\u015bnie tam rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 wielka rewolucja przemys\u0142owa, zmieniaj\u0105ca dotychczasow\u0105 rozproszon\u0105 gospodark\u0119 w sprawnie funkcjonuj\u0105cy system. Powstaj\u0105ce fabryki i du\u017ce przedsi\u0119biorstwa potrzebowa\u0142y do swojego dzia\u0142ania wielu pracownik\u00f3w, co przyczynia\u0142o si\u0119 do migracji ludno\u015bci z teren\u00f3w wiejskich, o niskim stopniu urbanizacji i zaludnienia, do miast i przedmie\u015b\u0107, w poszukiwaniu lepszego \u017cycia. W tym czasie populacja Londynu ros\u0142a w tempie dotychczas niespotykanym, czyni\u0105c z niego w po\u0142owie XIX wieku najwi\u0119ksze miasto \u015bwiata.<\/span><\/p>\n\n

Wkr\u00f3tce jednak okaza\u0142o si\u0119, \u017ce b\u0142yskawiczny rozw\u00f3j wymaga zastosowania niespotykanych dotychczas rozwi\u0105za\u0144. Nap\u0142ywaj\u0105cy pracownicy osiedlali si\u0119 na wolnych dotychczas terenach, le\u017c\u0105cych coraz dalej i dalej od serca miasta. Zapewnienie dojazdu do pracy tysi\u0119cy robotnik\u00f3w okaza\u0142o si\u0119 wyzwaniem, z kt\u00f3rym w\u0142adze miasta musia\u0142y si\u0119 zmierzy\u0107, by zapewni\u0107 przedsi\u0119biorcom niezb\u0119dne r\u0119ce do pracy ka\u017cdego dnia. Ulice zape\u0142nia\u0142y si\u0119 wszelkimi pojazdami w tempie b\u0142yskawicznym i zacz\u0119to szuka\u0107 rozwi\u0105zania, kt\u00f3re pozwoli\u0142oby cho\u0107 cz\u0119\u015bciowo przekierowa\u0107 ruch w taki spos\u00f3b, by unikn\u0105\u0107 dalszego zwi\u0119kszania ruchu ulicznego.<\/span><\/p>\n\n

\"Mo\u017ceCzytaj te\u017c: Historia Londynu<\/a><\/strong><\/p>\n

\"baner-zapisz-dziecko-na-kurs-angielskiego\"<\/a><\/p>\n

Zr\u00f3bmy sobie metro<\/b><\/h2>\n\n

Skoro nad powierzchni\u0105 ziemi by\u0142o zbyt t\u0142oczno, zdecydowano si\u0119 na przeniesienie ruchu pod jej powierzchni\u0119. Aby upewni\u0107 si\u0119, \u017ce taki pomys\u0142 ma szanse powodzenia, w 1855 roku wybudowano pr\u00f3bny tunel w po\u0142o\u017conej w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci kraju miejscowo\u015bci Kibblesworth, kt\u00f3r\u0105 z Londynem \u0142\u0105czy\u0142a przede wszystkim podobna struktura geologiczna gruntu. Gdy eksperyment si\u0119 powi\u00f3d\u0142, mo\u017cna by\u0142o przyst\u0105pi\u0107 do prac w samej stolicy. Pierwsza linia londy\u0144skiego metra zosta\u0142a uruchomiona w 1863 roku.\u00a0<\/span><\/p>\n\n

Co ciekawe, pocz\u0105tkowo do ci\u0105gni\u0119cia wagon\u00f3w wykorzystywano lokomotywy parowe, a tylko cz\u0119\u015b\u0107 trasy przebiega\u0142a pod poziomem gruntu. Niemniej, pomys\u0142 nowego \u015brodka transportu przypad\u0142 do gustu zm\u0119czonym przepe\u0142nionymi ulicami Londy\u0144czykom do tego stopnia, \u017ce tylko w pierwszym dniu funkcjonowania z nowej formy podr\u00f3\u017cowania skorzysta\u0142o a\u017c 38 tysi\u0119cy os\u00f3b! Metropolitan Railways, czyli sto\u0142eczna firma zajmuj\u0105ca si\u0119 transportem kolejowym, kt\u00f3ra uruchomi\u0142a now\u0105 lini\u0119, musia\u0142a posi\u0142kowa\u0107 si\u0119 wynajmem lokomotyw od innych operator\u00f3w, aby m\u00f3c sprosta\u0107 ogromnemu zainteresowaniu podr\u00f3\u017cuj\u0105cych. Cho\u0107 taki start m\u00f3g\u0142by si\u0119 wydawa\u0107 wyj\u0105tkowo obiecuj\u0105cy, to dopiero kilka lat p\u00f3\u017aniej historia londy\u0144skiego metra nabra\u0142a rozp\u0119du.<\/span><\/p>\n\n

Elektryczno\u015b\u0107 daje kopa!<\/b><\/h2>\n\n

Pocz\u0105tkowe trudno\u015bci z pozyskaniem funduszy na rozbudow\u0119 sieci, a tak\u017ce braki technologiczne i organizacyjne, a nawet niekorzystny wp\u0142yw dymu wydobywaj\u0105cego si\u0119 z komin\u00f3w lokomotyw na pasa\u017cer\u00f3w, spowolni\u0142y nieco rozw\u00f3j londy\u0144skiego metra. Jednak\u017ce ju\u017c w kilka lat po otwarciu pierwszej linii, budowniczowie oddali do u\u017cytku kolejn\u0105 \u2013 tym razem wykorzystuj\u0105c\u0105 nowoczesne, elektryczne lokomotywy. By\u0142 to prawdziwy prze\u0142om w rozwoju londy\u0144skiego metra! Ponadto, zmiany wprowadzone w sposobie budowy tuneli, pozwoli\u0142y na unikni\u0119cie trudno\u015bci formalnych zwi\u0105zanych z uzyskaniem zgody w\u0142a\u015bcicieli grunt\u00f3w. Pierwsze tunele budowano bowiem p\u0142ytko, przygotowuj\u0105c odpowiedniej wielko\u015bci wykop, kt\u00f3ry zabudowywano po po\u0142o\u017ceniu tor\u00f3w. Aby unikn\u0105\u0107 tych komplikacji, a tak\u017ce maj\u0105c dost\u0119p do lokomotyw elektrycznych, mo\u017cna by\u0142o rozpocz\u0105\u0107 prowadzenie linii metra g\u0142\u0119biej, co ogranicza\u0142o wp\u0142yw na tereny znajduj\u0105ce si\u0119 ponad ni\u0105.<\/span><\/p>\n\n

Kolejne inwestycje powoli otwiera\u0142y Londyn na transport, jakim znamy go dzi\u015b. Cz\u0119\u015bciowo dzi\u0119ki funduszom pozyskanym od zewn\u0119trznych inwestor\u00f3w, a tak\u017ce poprzez przeniesienie w\u0142asno\u015bci linii metra na maj\u0105tek pa\u0144stwa i doinwestowanie tej formy transportu ze \u015brodk\u00f3w publicznych, stolica Wielkiej Brytanii stopniowo rozwija\u0142a swoj\u0105 niesamowit\u0105 sie\u0107 \u2013 w du\u017cej mierze \u2013 podziemnych linii kolei. Metro przesta\u0142o by\u0107 dla mieszka\u0144c\u00f3w ciekawostk\u0105, staj\u0105c si\u0119 codziennym i szybkim \u015brodkiem transportu w ruchliwym i stale rozwijaj\u0105cym si\u0119 mie\u015bcie.\u00a0<\/span><\/p>\n\n

London Underground today<\/b><\/h2>\n\n

Dzisiejsza sie\u0107 londy\u0144skiego metra to ponad 400 kilometr\u00f3w(!) tor\u00f3w, umo\u017cliwiaj\u0105cych przejazd pomi\u0119dzy 270 stacjami rozmieszczonymi na 11 liniach. To r\u00f3wnie\u017c czwarta co do wielko\u015bci sie\u0107 metra na \u015bwiecie. Ka\u017cdego dnia z tego \u015brodka transportu w Londynie korzysta blisko 5 milion\u00f3w os\u00f3b co daje\u2026 oko\u0142o 1,5 miliarda przejazd\u00f3w rocznie! Metro pozwala porusza\u0107 si\u0119 nie tylko w centrum stolicy, ale \u0142\u0105czy tak\u017ce niekt\u00f3re obszary hrabstw s\u0105siaduj\u0105cych z aglomeracj\u0105. Cena pojedynczego przejazdu dla osoby doros\u0142ej waha si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od linii od 5,5 do 6 funt\u00f3w, a przychody ze sprzeda\u017cy bilet\u00f3w w ponad 90% pokrywaj\u0105 koszty utrzymania londy\u0144skiego metra.<\/span><\/p>\n\n

Zdj\u0119cie:<\/strong> Matus Karahuta\u00a0|\u00a0Unsplash<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mieszkanie we wsp\u00f3\u0142czesnych wielkich metropoliach nieod\u0142\u0105cznie wi\u0105\u017ce si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105 dojazdu do cz\u0119sto odleg\u0142ych cz\u0119\u015bci miasta. Transport publiczny to nie tylko rozwi\u0105zanie tego problemu, ale w rzeczywisto\u015bci warunek konieczny, aby zapewni\u0107…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5589,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[367,474,473,340],"class_list":["post-5570","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-miejsca","tag-ciekawostki-o-wielkiej-brytanii","tag-ekspresem-przez-londyn","tag-londynskie-metro","tag-wielka-brytania"],"acf":[],"yoast_head":"\nEkspresem przez Londyn \u2013 historia londy\u0144skiego metra<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Historia londy\u0144skiego metra si\u0119ga 1855 roku. To prze\u0142omowe na tamte czasy rozwi\u0105zanie zmieni\u0142o oblicze miast na ca\u0142ym \u015bwiecie.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/ekspresem-przez-londyn-historia-londynskiego-metra\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ekspresem przez Londyn \u2013 historia londy\u0144skiego metra\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Historia londy\u0144skiego metra si\u0119ga 1855 roku. To prze\u0142omowe na tamte czasy rozwi\u0105zanie zmieni\u0142o oblicze miast na ca\u0142ym \u015bwiecie.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/ekspresem-przez-londyn-historia-londynskiego-metra\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Early Stage\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-05-23T11:36:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-04-17T07:17:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Ekspresem-przez-Londyn-\u2013-historia-londynskiego-metra-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1706\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minut\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ekspresem przez Londyn \u2013 historia londy\u0144skiego metra","description":"Historia londy\u0144skiego metra si\u0119ga 1855 roku. To prze\u0142omowe na tamte czasy rozwi\u0105zanie zmieni\u0142o oblicze miast na ca\u0142ym \u015bwiecie.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/ekspresem-przez-londyn-historia-londynskiego-metra\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Ekspresem przez Londyn \u2013 historia londy\u0144skiego metra","og_description":"Historia londy\u0144skiego metra si\u0119ga 1855 roku. To prze\u0142omowe na tamte czasy rozwi\u0105zanie zmieni\u0142o oblicze miast na ca\u0142ym \u015bwiecie.","og_url":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/ekspresem-przez-londyn-historia-londynskiego-metra\/","og_site_name":"Early Stage","article_published_time":"2021-05-23T11:36:38+00:00","article_modified_time":"2026-04-17T07:17:53+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1706,"url":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Ekspresem-przez-Londyn-\u2013-historia-londynskiego-metra-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"admin","Szacowany czas czytania":"5 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/ekspresem-przez-londyn-historia-londynskiego-metra\/","url":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/ekspresem-przez-londyn-historia-londynskiego-metra\/","name":"Ekspresem przez Londyn \u2013 historia londy\u0144skiego metra","isPartOf":{"@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/ekspresem-przez-londyn-historia-londynskiego-metra\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/ekspresem-przez-londyn-historia-londynskiego-metra\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Ekspresem-przez-Londyn-\u2013-historia-londynskiego-metra-scaled.jpg","datePublished":"2021-05-23T11:36:38+00:00","dateModified":"2026-04-17T07:17:53+00:00","author":{"@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/#\/schema\/person\/b08d9910b906fc7022c94a67a80b103e"},"description":"Historia londy\u0144skiego metra si\u0119ga 1855 roku. To prze\u0142omowe na tamte czasy rozwi\u0105zanie zmieni\u0142o oblicze miast na ca\u0142ym \u015bwiecie.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/ekspresem-przez-londyn-historia-londynskiego-metra\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/earlystage.pl\/blog\/ekspresem-przez-londyn-historia-londynskiego-metra\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/ekspresem-przez-londyn-historia-londynskiego-metra\/#primaryimage","url":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Ekspresem-przez-Londyn-\u2013-historia-londynskiego-metra-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Ekspresem-przez-Londyn-\u2013-historia-londynskiego-metra-scaled.jpg","width":2560,"height":1706,"caption":"metro londyn"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/ekspresem-przez-londyn-historia-londynskiego-metra\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ekspresem przez Londyn \u2013 historia londy\u0144skiego metra"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/#website","url":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/","name":"Early Stage","description":"Blog o nauce j\u0119zyka angielskiego dla dzieci i rodzic\u00f3w","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/#\/schema\/person\/b08d9910b906fc7022c94a67a80b103e","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6efe815967723a35e4952d19353ab840?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6efe815967723a35e4952d19353ab840?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/author\/admin\/"}]}},"views":4229,"fimg_url":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Ekspresem-przez-Londyn-\u2013-historia-londynskiego-metra-585x390.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5570","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5570"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5570\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7443,"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5570\/revisions\/7443"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5589"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5570"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5570"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5570"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}