{"id":4483,"date":"2021-01-05T08:00:11","date_gmt":"2021-01-05T07:00:11","guid":{"rendered":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/?p=4483"},"modified":"2021-01-04T18:15:25","modified_gmt":"2021-01-04T17:15:25","slug":"jak-rozmawiac-z-dzieckiem-o-emocjach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/jak-rozmawiac-z-dzieckiem-o-emocjach\/","title":{"rendered":"Jak rozmawia\u0107 z dzieckiem o emocjach?"},"content":{"rendered":"<p>Twoja 10-letnia c\u00f3rka zalewa si\u0119 \u0142zami, bo dosta\u0142a dw\u00f3j\u0119 z matematyki. 5-letni syn w\u015bcieka si\u0119, bo zabrak\u0142o jogurtu o smaku bananowym. A mo\u017ce Twoja c\u00f3rka jest nastolatk\u0105 i prze\u017cywa swoje pierwsze rozczarowanie mi\u0142osne? W tych wszystkich momentach dzieci potrzebuj\u0105, by doros\u0142y okaza\u0142 im wsparcie i zrozumienie dla tego, co czuj\u0105. Tylko jak to zrobi\u0107? Jak porozmawia\u0107 z za\u0142aman\u0105 4-klasistk\u0105, rozw\u015bcieczonym przedszkolakiem czy roz\u017calon\u0105 nastolatk\u0105? Jak rozmawia\u0107 z dzieckiem o emocjach? Co i jak m\u00f3wi\u0107? Czy dawa\u0107 rady? Kiedy tak\u0105 rozmow\u0119 \u201eodpu\u015bci\u0107?\u201d Je\u015bli szukasz odpowiedzi na te lub podobne pytania, zapraszam do lektury.<\/p>\n\n<p><!--more--><\/p>\n<h2><\/h2>\n<h2><\/h2>\n<h2><\/h2>\n<h2><span style=\"color: #ec268f;\"><b>Zanim zaczniesz rozmawia\u0107 z dzieckiem o emocjach &#8211; sp\u00f3jrz w g\u0142\u0105b siebie<\/b><\/span><\/h2>\n\n<p>Co prawda temat dzisiejszego wpisu skupia si\u0119 wok\u00f3\u0142 dzieci\u0119cych emocji, jednak b\u0142\u0119dem by\u0142oby pomini\u0119cie przy tej okazji emocji rodzica. Mo\u017cna nawet uzna\u0107, \u017ce w kwestii wspierania dziecka w\u00a0prze\u017cywaniu emocji to, jak dan\u0105 sytuacj\u0119 widzi i przezywa rodzic ma kluczowe znaczenie. W\u00a0przypadku ma\u0142ych dzieci to rodzic przedstawia dziecku \u015bwiat \u2013 pokazuje, co jest w\u0142a\u015bciwe, a co nie. Co jest bezpieczne, a co nie. Co jest akceptowane, a co nie. Na bazie takich informacji zwrotnych (zar\u00f3wno werbalnych, jak i niewerbalnych) dziecko czerpie informacje na temat ludzi, otoczenia, ale tak\u017ce siebie. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce dziecko przegl\u0105da si\u0119 w oczach rodzica i tam szuka odpowiedzi na pytanie: \u201ejaki jestem?\u201d, \u201ejaki jest \u015bwiat?\u201d, \u201ejaka jest dana sytuacja?\u201d.<\/p>\n\n<p>To, co w tych oczach zobaczy, ma kluczowe znaczenie. Wyobra\u017amy sobie teraz 5- letni\u0105 dziewczynk\u0119, kt\u00f3ra przegra\u0142a z ojcem w\u00a0grze planszowej. Z tego powodu prze\u017cywa w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107, roz\u017calenie i bezradno\u015b\u0107. Nie jest w stanie samodzielnie \u201eopracowa\u0107\u201d tych emocji. Nie wie do ko\u0144ca, co si\u0119 z ni\u0105 dzieje. Czuje, \u017ce robi si\u0119 jej gor\u0105co, ale nie wie dlaczego. Krzyczy do ojca \u201eto niesprawiedliwe! Nienawidz\u0119 ci\u0119!\u201d. To, jak ojciec zareaguje w\u00a0tej sytuacji (i w innych podobnych) b\u0119dzie mia\u0142o wp\u0142yw na to, czy ta dziewczynka w przysz\u0142o\u015bci nauczy si\u0119 konstruktywnie wyra\u017ca\u0107 swoj\u0105 z\u0142o\u015b\u0107 i radzi\u0107 sobie z r\u00f3\u017cnego rodzaju pora\u017ckami.<\/p>\n\n<p>Reakcja ojca b\u0119dzie jednak zale\u017ca\u0142a od tego, jak on sam radzi sobie ze z\u0142o\u015bci\u0105. Czy z\u0142o\u015b\u0107 c\u00f3rki jest czym\u015b, co go wystrasza? Czym\u015b, co przypomina mu jego w\u0142asn\u0105, dzieci\u0119c\u0105 z\u0142o\u015b\u0107, za kt\u00f3r\u0105 by\u0142 surowo karany? Mo\u017ce z\u0142o\u015b\u0107 c\u00f3rki w nim te\u017c natychmiast wywo\u0142uje z\u0142o\u015b\u0107? A mo\u017ce jest tak, \u017ce ojciec potrafi oddzieli\u0107 w\u0142asne prze\u017cycia i do\u015bwiadczenia od do\u015bwiadcze\u0144 i prze\u017cy\u0107 swojego dziecka? Mo\u017ce potrafi zobaczy\u0107 t\u0119\u00a0sytuacj\u0119 tak: \u201estoi przede mn\u0105 moja 5-letnia c\u00f3rka, kt\u00f3ra jest strasznie z\u0142a, bo przegra\u0142a ze mn\u0105 w\u00a0Memo\u201d? By\u0107 mo\u017ce pomy\u015bli sobie dodatkowo, \u017ce nie jest mu mi\u0142o, gdy z ust c\u00f3rki s\u0142yszy takie s\u0142owa, ale wie, \u017ce tu w cale nie chodzi o niego, tylko o to, \u017ce c\u00f3rka nie radzi sobie w tym momencie z emocjami.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n\n<p><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-3312 alignleft\" src=\"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/strza\u0142ki-rgb-16-e1583948957719.png\" alt=\"Mo\u017ce ci\u0119 r\u00f3wnie\u017c zainteresowa\u0107 kolejny wpis\" width=\"25\" height=\"25\" \/><span style=\"color: #ec268f;\">Czytaj te\u017c:<\/span><\/strong> <span style=\"color: #ec268f;\"><a style=\"color: #ec268f;\" href=\"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/2020\/09\/22\/jak-reagowac-na-zlosc-dziecka-zachowujac-spokoj\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Jak reagowa\u0107 na z\u0142o\u015b\u0107 dziecka zachowuj\u0105c spok\u00f3j?<\/a><\/span><\/p>\n\n<p>W sytuacjach, w kt\u00f3rych dziecko prze\u017cywa emocje, pierwszym krokiem do wspieraj\u0105cej reakcji b\u0119dzie rozeznanie si\u0119 we w\u0142asnych uczuciach rodzica. <b>Wa\u017cne jest, \u017ceby rodzic nie tylko reagowa\u0142, ale te\u017c my\u015bla\u0142 o tym, co si\u0119 dzieje<\/b> i pr\u00f3bowa\u0142 znale\u017a\u0107 odpowied\u017a na takie pytania:<\/p>\n\n<p>&#8211; Co on sam czuje?<br \/>\n&#8211; Co prze\u017cywa jego dziecko?<br \/>\n&#8211; Jaka b\u0119dzie w tej sytuacji najlepsza mo\u017cliwa reakcja?<\/p>\n\n<p><strong> Je\u015bli z jakich\u015b powod\u00f3w rodzic sam b\u0119dzie zalany przez w\u0142asn\u0105 z\u0142o\u015b\u0107 czy strach, w pierwszej kolejno\u015bci musi zadba\u0107 o w\u0142asne emocje, zanim w og\u00f3le zacznie rozmow\u0119 z dzieckiem.<\/strong> W rozmowach z dzieckiem na temat emocji istotne jest, \u017ceby\u015b jako rodzic by\u0142 w miar\u0119 spokojny. Skoro dziecko przegl\u0105da si\u0119 w Twoich oczach i tam szuka odpowiedzi na pytanie, czy dana sytuacja jest bezpieczna &#8211; wa\u017cne jest, \u017ceby w Twoim spojrzeniu nie widzia\u0142o w\u015bciek\u0142o\u015bci czy strachu.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n\n<h2><span style=\"color: #ec268f;\"><b>Akceptowanie emocji\u00a0<\/b><\/span><\/h2>\n\n<p>Swobodne prze\u017cywanie emocji jest niezb\u0119dne do prawid\u0142owego rozwoju nie tylko spo\u0142eczno \u2013 emocjonalnego, ale tak\u017ce poznawczego. <strong>Dziecko potrzebuje si\u0119 dowiedzie\u0107, \u017ce z\u0142o\u015b\u0107, smutek, strach, odraza, niepok\u00f3j, rado\u015b\u0107, zazdro\u015b\u0107, t\u0119sknota i ekscytacja s\u0105 normalnymi, zdrowymi emocjami, kt\u00f3rych ka\u017cdy z nas do\u015bwiadcza.<\/strong> Najlepiej, gdyby t\u0119 wiedz\u0119 wynios\u0142o z domu rodzinnego i gdyby mog\u0142o tak my\u015ble\u0107 ju\u017c od najwcze\u015bniejszych lat swojego \u017cycia.<\/p>\n\n<p>Akceptacj\u0119 dla emocji dziecka mo\u017cna okaza\u0107 s\u0142ownie, m\u00f3wi\u0105c np. \u201emasz prawo si\u0119 z\u0142o\u015bci\u0107\u201d lub gestem, np. przytulaj\u0105c p\u0142acz\u0105c\u0105 pociech\u0119. <strong>Pami\u0119taj, \u017ce akceptacja dla prze\u017cy\u0107 dziecka nie ma nic wsp\u00f3lnego z \u201ebezstresowym wychowaniem\u201d i zupe\u0142nym brakiem granic.<\/strong> Dziecko ma prawo si\u0119 z\u0142o\u015bci\u0107, gdy m\u0142odszy brat zepsuje d\u0142ugo budowany zamek z\u00a0klock\u00f3w. Ma prawo t\u0119skni\u0107 za mam\u0105, gdy jest w przedszkolu. Ma prawo si\u0119 ba\u0107, gdy idzie do dentysty. Nie ma jednak prawa bi\u0107, wyzywa\u0107, kopa\u0107, niszczy\u0107 czego\u015b.<\/p>\n\n<p><strong>Jest r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy prze\u017cywaniem emocji a zachowywaniem si\u0119 w destrukcyjny spos\u00f3b.<\/strong> Je\u015bli dziecko prze\u017cywaj\u0105c z\u0142o\u015b\u0107, rozrzuca wszystkie zabawki z pud\u0142a (w tym twarde klocki), mo\u017cna mu powiedzie\u0107: <strong>\u201erozumiem, \u017ce teraz jeste\u015b naprawd\u0119 w\u015bciek\u0142y, ale nie zgadzam si\u0119, \u017ceby\u015b rzuca\u0142 rzeczami, bo mo\u017cesz komu\u015b zrobi\u0107 krzywd\u0119\u201d<\/strong>. Je\u015bli dziecko \u201enie s\u0142yszy\u201d, mo\u017cna mu to pud\u0142o zabra\u0107 i powiedzie\u0107, \u017ce dostanie je z powrotem, gdy jego w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107 minie i b\u0119dzie mog\u0142o bezpiecznie si\u0119 nimi bawi\u0107.<\/p>\n\n<p><span style=\"color: #000000;\">Zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119, \u017ce w tym przyk\u0142adzie rodzic:<\/span><\/p>\n\n<p><strong>&#8211; Nie daje dziecku kary<\/strong> i nie m\u00f3wi na przyk\u0142ad \u201eskoro si\u0119 tak nie\u0142adnie zachowujesz, to koniec z tymi wszystkim zabawkami na tydzie\u0144!\u201d.<\/p>\n<p>&#8211; \u00a0<strong>Nie wzbudza te\u017c w dziecku poczucia<\/strong> <strong>winy<\/strong>, m\u00f3wi\u0105c np.<strong>:<\/strong> \u201eto ja tak ci\u0119\u017cko pracuj\u0119, tyle ci zabawek kupuj\u0119, a ty si\u0119 tak brzydko zachowujesz?!\u201d<\/p>\n<p>&#8211; \u00a0<strong>Nie zawstydza dziecka<\/strong>, m\u00f3wi\u0105c na przyk\u0142ad: \u201etaki du\u017cy ch\u0142opiec a zachowuje si\u0119 jak maluszek\u201d.<\/p>\n\n<p>Po prostu stawia granice, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce nie pozwala na dane zachowanie, poniewa\u017c nie jest bezpieczne. Jednocze\u015bnie, daje do zrozumienia, \u017ce dziecko mo\u017ce by\u0107 w\u00a0danej sytuacji w\u015bciek\u0142e i nie odbiera mu przy tym szacunku i poczucia godno\u015bci.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n\n<h2><span style=\"color: #ec268f;\"><b>Jak nauczy\u0107 dziecko nazywa\u0107 emocje?<\/b><\/span><\/h2>\n\n<p>Dziecko, kt\u00f3re prze\u017cywa trudne emocje cz\u0119sto nie wie, co dok\u0142adnie si\u0119 z nim dzieje. W zwi\u0105zku z tym trudno mu poradzi\u0107 sobie z dan\u0105 sytuacj\u0105. Je\u015bli doros\u0142y nazwie mu to, co ono prze\u017cywa dziecko mo\u017ce cho\u0107 cz\u0119\u015bciowo odzyska\u0107 kontrol\u0119 nad sytuacj\u0105 (b\u0119dzie ju\u017c wiedzia\u0142o, \u017ce to, co czuje to np. gniew), a to zmniejszy jego dyskomfort i niepok\u00f3j.<\/p>\n\n<p><strong>Kiedy widzisz, \u017ce Twoje dziecko z\u0142o\u015bci si\u0119, cieszy si\u0119 z czego\u015b, niepokoi czym\u015b lub przezywa jakie\u015b inne emocje, postaraj si\u0119 mu je nazwa\u0107.<\/strong> Do syna, kt\u00f3ry denerwuje si\u0119 przed egzaminem mo\u017cna powiedzie\u0107: \u201ewidz\u0119, \u017ce niepokoisz si\u0119 jutrzejszym sprawdzianem z\u00a0matematyki, czy tak jest?\u201d. Do c\u00f3rki, kt\u00f3ra jest smutna, bo pok\u0142\u00f3ci\u0142a si\u0119 z przyjaci\u00f3\u0142k\u0105: \u201eczy to jest tak, \u017ce jest ci przykro, bo Ma\u0142gosia przez ca\u0142\u0105 wycieczk\u0119 rozmawia\u0142a z Julk\u0105, a nie z tob\u0105?\u201d .<\/p>\n\n<p>Poniewa\u017c ka\u017cdy prze\u017cywa dan\u0105 sytuacj\u0119 inaczej, nigdy nie mamy pewno\u015bci, jak czuje si\u0119 dziecko. Co najwy\u017cej mo\u017cemy si\u0119 tego domy\u015bla\u0107. Dlatego <strong>warto jest dawa\u0107 dziecku zna\u0107, \u017ce nie wiemy na 100% co czuje, ale jeste\u015bmy ciekawi i staramy si\u0119 je zrozumie\u0107.<\/strong> A co, je\u015bli nie uda si\u0119 w\u0142a\u015bciwie nazwa\u0107 danej emocji, kt\u00f3r\u0105 prze\u017cywa dziecko? W takiej sytuacji dziecko najcz\u0119\u015bciej wyprowadzi nas z b\u0142\u0119du. C\u00f3rka mo\u017ce odpowiedzie\u0107: \u201ewcale nie jest mi przykro! Jestem na ni\u0105 po prostu w\u015bciek\u0142a!\u201d.<\/p>\n\n<p><strong>W rozmowach z dzie\u0107mi o emocjach w og\u00f3le nie chodzi o to, by by\u0107 nieomylnym, a\u00a0bardziej o to, by autentycznie okaza\u0107 dziecku ch\u0119\u0107 zrozumienia tego, co ono prze\u017cywa.<\/strong> Czasami dobrze odczytasz emocje swojej pociechy, a czasami si\u0119 pomylisz i to jest w porz\u0105dku dop\u00f3ki potrafisz uzna\u0107, \u017ce si\u0119 pomyli\u0142e\u015b i us\u0142ysze\u0107 prawdziw\u0105 odpowied\u017a dziecka.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n\n<p><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-3312 alignleft\" src=\"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/strza\u0142ki-rgb-16-e1583948957719.png\" alt=\"Mo\u017ce ci\u0119 r\u00f3wnie\u017c zainteresowa\u0107 kolejny wpis\" width=\"25\" height=\"25\" \/><span style=\"color: #ec268f;\">Czytaj te\u017c:\u00a0<\/span><\/strong><a href=\"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/2017\/09\/18\/jak-rozmawiac-z-dzieckiem-zeby-naprawde-dowiedziec-sie-co-bylo-w-szkole\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"color: #ec268f;\">Jak rozmawia\u0107 z dzieckiem, \u017ceby naprawd\u0119 dowiedzie\u0107 si\u0119, co by\u0142o w szkole?<\/span><\/a><\/p>\n\n<p>Dla dziecka pomocne b\u0119dzie, kiedy rodzic z jednej strony nazwie dan\u0105 emocj\u0119, a z drugiej po\u0142\u0105czy j\u0105 z\u00a0wydarzeniem, kt\u00f3re j\u0105 wywo\u0142a\u0142o. Powie na przyk\u0142ad: \u201ejeste\u015b rozczarowana, bo kole\u017canka nie da\u0142a ci cukierka?\u201d lub \u201edomy\u015blam si\u0119, \u017ce mo\u017cesz t\u0119skni\u0107 za tat\u0105, bo od 2 tygodni jest w podr\u00f3\u017cy s\u0142u\u017cbowej\u201d. Dzi\u0119ki temu dziecko dowie si\u0119, \u017ce emocje maj\u0105 swoje \u017ar\u00f3d\u0142a, nie bior\u0105 si\u0119 \u201eznik\u0105d\u201d. B\u0119dzie te\u017c mog\u0142o poznawa\u0107 swoje reakcje na r\u00f3\u017cne sytuacje, co wp\u0142ynie na lepsz\u0105 wiedz\u0119 o sobie.<\/p>\n\n<h2><span style=\"color: #ec268f;\"><b>Wspieraj dziecko w prze\u017cywaniu emocji<\/b><\/span><\/h2>\n\n<p>Kiedy dziecko prze\u017cywa r\u00f3\u017cnego rodzaju emocje, potrzebuje mie\u0107 obok siebie my\u015bl\u0105cego doros\u0142ego, kt\u00f3ry \u201epanuje nad sytuacj\u0105\u201d w tym sensie, \u017ce <strong>nie przejmuje emocji dziecka i nie dezorganizuj\u0105 one jego zachowania.<\/strong> Wyobra\u017amy sobie, \u017ce 6- letni Sta\u015b bardzo zdenerwowa\u0142 si\u0119, gdy mama nie pozwoli\u0142a mu obejrze\u0107 kolejnej bajki. Ch\u0142opiec biega po pokoju, p\u0142acze, krzyczy, tupie nogami. W takiej sytuacji wa\u017cne jest, \u017ceby obok by\u0142 rodzic, kt\u00f3rego te emocje nie poch\u0142aniaj\u0105.<\/p>\n\n<p>Mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 taki podzia\u0142 funkcji: dziecko prze\u017cywa w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107 i \u017cal, a rodzic obok niego nie \u201enakr\u0119ca si\u0119\u201d (nie daje si\u0119 zarazi\u0107 t\u0105 w\u015bciek\u0142o\u015bci\u0105 lub nie wystrasza si\u0119 intensywnych uczu\u0107 syna). Pozwala si\u0119 dziecku wyz\u0142o\u015bci\u0107 i w miar\u0119 cierpliwie t\u0142umaczy, dlaczego tej bajki ju\u017c dzisiaj nie b\u0119dzie. Dziecko, obserwuj\u0105c rodzica, kt\u00f3ry nie \u201erozpada si\u0119\u201d pod wp\u0142ywem z\u0142o\u015bci dziecka, nie wpada w panik\u0119 albo nie reaguje agresj\u0105 \u2013 dostaje komunikat, \u017ce to, co czuje jest do prze\u017cycia, \u017ce nie dzieje si\u0119 \u017cadna krzywda ani jemu, ani rodzicowi. <strong>W\u00a0przysz\u0142o\u015bci takie dziecko nie b\u0119dzie si\u0119 obawia\u0142o w\u0142asnej z\u0142o\u015bci, a z czasem nauczy si\u0119 j\u0105 wyra\u017ca\u0107 w\u00a0bardziej konstruktywny spos\u00f3b.<\/strong><\/p>\n\n<h2><span style=\"color: #ec268f;\"><b>Jak pom\u00f3c dziecku radzi\u0107 sobie z emocjami?<\/b><\/span><\/h2>\n\n<p>W rozmowach z dzieckiem na temat emocji warto po\u015bwi\u0119ci\u0107 uwag\u0119 na wsp\u00f3lne szukanie rozwi\u0105za\u0144 z\u00a0danej sytuacji. Pomo\u017ce to dziecku w odzyskaniu kontroli nad sytuacj\u0105, b\u0119dzie tez wspiera\u0107 jego sprawczo\u015b\u0107. Warto tu pami\u0119ta\u0107 o dw\u00f3ch kwestiach: po pierwsze, \u017ceby zbyt szybko nie \u201eprzeskakiwa\u0107\u201d do tego punktu, pomijaj\u0105c przy tym rozmow\u0119 o samych uczuciach czy okazanie akceptacji dla emocji dziecka. Drug\u0105 spraw\u0105 jest to, by <strong>nie rozwi\u0105zywa\u0107 problemu za dziecko, tylko wspiera\u0107 je w szukaniu takich rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re ono b\u0119dzie w stanie wcieli\u0107 w \u017cycie<\/strong> i kt\u00f3re b\u0119d\u0105 dla dziecka przekonuj\u0105ce. \u00a0Dopiero je\u015bli dana sytuacja przerasta dziecko i mimo pr\u00f3b poradzenia sobie z ni\u0105 dziecko nadal tkwi w impasie, warto rozwa\u017cy\u0107 interwencj\u0119 doros\u0142ego.<\/p>\n\n<p>Wyj\u0105tkiem s\u0105 tu oczywi\u015bcie tak ekstremalne sytuacje jak do\u015bwiadczanie przez dziecko przemocy, kiedy pomoc doros\u0142ego jest niezb\u0119dna od razu. Je\u015bli dziecko jest smutne, bo kole\u017canka zapomnia\u0142a zaprosi\u0107 je na urodziny, mo\u017cna wsp\u00f3lnie poszuka\u0107 jakich\u015b sposob\u00f3w na poradzenie sobie z t\u0105 sytuacj\u0105. Mo\u017ce dziecko wymy\u015bli jaki\u015b mi\u0142y spos\u00f3b sp\u0119dzenia czasu w ten dzie\u0144, kiedy s\u0105 urodziny kole\u017canki? Mo\u017ce wpadnie na pomys\u0142, \u017ce chce powiedzie\u0107 kole\u017cance, \u017ce mu przykro? <strong>Ka\u017cde rozwi\u0105zanie b\u0119dzie w porz\u0105dku dop\u00f3ki nie b\u0119dzie wyrz\u0105dza\u0142o krzywdy dziecku lub komu\u015b innemu i dop\u00f3ki nie b\u0119dzie dziecku narzucone. <\/strong><\/p>\n\n<p>Wa\u017cne, \u017ceby w jak najwi\u0119kszym stopniu wspiera\u0142o sprawczo\u015b\u0107 dziecka. Pomys\u0142, \u017ce mama zadzwoni do mamy kole\u017canki i one mi\u0119dzy sob\u0105 ustal\u0105, co w tej sytuacji zrobi\u0107 nie b\u0119dzie dla dziecka na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 pomocny, bo kryje w sobie przekaz, \u017ce dziecko nie potrafi sobie poradzi\u0107 samo. W\u00a0przysz\u0142o\u015bci takie dziecko mo\u017ce mie\u0107 ma\u0142\u0105 wiar\u0119 w to, \u017ce jego dzia\u0142ania b\u0119d\u0105 skuteczne.<\/p>\n\n<p>Czasami dziecko mo\u017ce powiedzie\u0107, \u017ce ono \u201enie wie, co mog\u0142oby zrobi\u0107\u201d. <strong>Zamiast dawa\u0107 mu od razu gotowe rozwi\u0105zanie, warto zach\u0119ci\u0107 je do namys\u0142u,<\/strong> m\u00f3wi\u0105c na przyk\u0142ad: \u201ewiesz, czasami trudno jest tak od razu wymy\u015bli\u0107 jakie\u015b rozwi\u0105zanie. Kiedy nic nie przychodzi nam do g\u0142owy, warto da\u0107 sobie czas do namys\u0142u. Spr\u00f3buj na spokojnie pomy\u015ble\u0107 nad t\u0105 spraw\u0105 do jutra i zobaczymy, czy wpadniesz na jakie\u015b rozwi\u0105zanie\u201d. \u00a0Innym sposobem b\u0119dzie podanie dziecku trzech r\u00f3\u017cnych propozycji rozwi\u0105za\u0144 i pro\u015bba o to, \u017ceby si\u0119 zastanowi\u0142o i wybra\u0142o spo\u015br\u00f3d nich t\u0119, kt\u00f3ra mu si\u0119 najbardziej podoba, a p\u00f3\u017aniej jej przedyskutowanie. Mo\u017ce propozycje rodzica zainspiruj\u0105 dziecko i\u00a0wymy\u015bli ono jakie\u015b swoje rozwi\u0105zanie?<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n\n<h2><span style=\"color: #ec268f;\"><b>Jak rozmawia\u0107 z dzieckiem o emocjach?<\/b><\/span><\/h2>\n\n<p>Czasami dziecko mo\u017ce powiedzie\u0107, \u017ce nie chce teraz rozmawia\u0107. Mo\u017cesz z jednej strony widzie\u0107, \u017ce co\u015b silnie prze\u017cywa, a z drugiej s\u0142ysze\u0107 niech\u0119\u0107 dziecka do tego, by to om\u00f3wi\u0107. W takiej sytuacji nale\u017cy to uszanowa\u0107 i nie forsowa\u0107 na si\u0142\u0119 pomys\u0142u rozmowy. <b>Wa\u017cne jednak, \u017ceby dziecko us\u0142ysza\u0142o, \u017ce zawsze mo\u017ce przyj\u015b\u0107 i z Tob\u0105 porozmawia\u0107, je\u015bli poczuje tak\u0105 potrzeb\u0119<\/b>. Dzi\u0119ki temu b\u0119dzie czu\u0142o, \u017ce z jednej strony jego granice zosta\u0142y uszanowane, a z drugiej \u2013 \u017ce nie jest samo z tym, co prze\u017cywa \u2013 \u017ce kto\u015b to widzi i reaguje.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n\n\n<p><strong>Dzieci od najwcze\u015bniejszych lat odczuwaj\u0105 r\u00f3\u017cnego rodzaju emocje, kt\u00f3re cz\u0119sto s\u0105 dla nich pewnego rodzaju niewiadom\u0105. By si\u0119 w nich odnale\u017a\u0107 potrzebuj\u0105 pomocy akceptuj\u0105cego i my\u015bl\u0105cego o tych r\u00f3\u017cnych uczuciach doros\u0142ego. Jednak i doros\u0142y mo\u017ce si\u0119 czego\u015b nauczy\u0107 od dzieci w tym obszarze \u2013 my\u015bl\u0119 przede wszystkim o spontaniczno\u015bci i odwadze w wyra\u017caniu r\u00f3\u017cnych odczu\u0107. Warto wi\u0119c do tematu rozm\u00f3w z dzie\u0107mi o emocjach podej\u015b\u0107 jak do wzajemnej wymiany \u2013 rodzic daje dziecku akceptacj\u0119, rozumienie sytuacji, wsparcie w szukaniu rozwi\u0105za\u0144, a dziecko pokazuje doros\u0142emu, jak otworzy\u0107 si\u0119 na swoje prze\u017cycia.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/strong><\/p>\n\n<p><strong>Autorka:<\/strong>\u00a0 Justyna Kobyra, psycholog dzieci\u0119ca<br \/>\n<strong>Zdj\u0119cie:\u00a0<\/strong>\u00a0Ba Phi | Pexels<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Twoja 10-letnia c\u00f3rka zalewa si\u0119 \u0142zami, bo dosta\u0142a dw\u00f3j\u0119 z matematyki. 5-letni syn w\u015bcieka si\u0119, bo zabrak\u0142o jogurtu o smaku bananowym. A mo\u017ce Twoja c\u00f3rka jest nastolatk\u0105 i prze\u017cywa swoje pierwsze&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":4492,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[302,221,222,301,300,95],"class_list":["post-4483","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wychowanie","tag-dzieci-i-emocje","tag-emocje-dziecka","tag-jak-radzic-sobie-z-emocjami","tag-jak-rozmawiac-z-dzieckiem","tag-jak-rozmawiac-z-dzieckiem-o-emocjach","tag-rodzicielstwo-bliskosci"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Jak rozmawia\u0107 z dzieckiem o emocjach?<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Jak porozmawia\u0107 z za\u0142aman\u0105 4-klasistk\u0105, rozw\u015bcieczonym przedszkolakiem czy roz\u017calon\u0105 nastolatk\u0105? Jak rozmawia\u0107 z dzieckiem o emocjach? Co i jak m\u00f3wi\u0107?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/jak-rozmawiac-z-dzieckiem-o-emocjach\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Jak rozmawia\u0107 z dzieckiem o emocjach?\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jak porozmawia\u0107 z za\u0142aman\u0105 4-klasistk\u0105, rozw\u015bcieczonym przedszkolakiem czy roz\u017calon\u0105 nastolatk\u0105? Jak rozmawia\u0107 z dzieckiem o emocjach? Co i jak m\u00f3wi\u0107?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/jak-rozmawiac-z-dzieckiem-o-emocjach\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Early Stage\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-01-05T07:00:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Jak-rozmawia\u0107-z-dzieckiem-o-emocjach.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"4928\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"3280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Ania Wojciechowska\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Ania Wojciechowska\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minut\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Jak rozmawia\u0107 z dzieckiem o emocjach?","description":"Jak porozmawia\u0107 z za\u0142aman\u0105 4-klasistk\u0105, rozw\u015bcieczonym przedszkolakiem czy roz\u017calon\u0105 nastolatk\u0105? Jak rozmawia\u0107 z dzieckiem o emocjach? Co i jak m\u00f3wi\u0107?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/jak-rozmawiac-z-dzieckiem-o-emocjach\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Jak rozmawia\u0107 z dzieckiem o emocjach?","og_description":"Jak porozmawia\u0107 z za\u0142aman\u0105 4-klasistk\u0105, rozw\u015bcieczonym przedszkolakiem czy roz\u017calon\u0105 nastolatk\u0105? Jak rozmawia\u0107 z dzieckiem o emocjach? Co i jak m\u00f3wi\u0107?","og_url":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/jak-rozmawiac-z-dzieckiem-o-emocjach\/","og_site_name":"Early Stage","article_published_time":"2021-01-05T07:00:11+00:00","og_image":[{"width":4928,"height":3280,"url":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Jak-rozmawia\u0107-z-dzieckiem-o-emocjach.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Ania Wojciechowska","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Ania Wojciechowska","Szacowany czas czytania":"12 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/jak-rozmawiac-z-dzieckiem-o-emocjach\/","url":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/jak-rozmawiac-z-dzieckiem-o-emocjach\/","name":"Jak rozmawia\u0107 z dzieckiem o emocjach?","isPartOf":{"@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/jak-rozmawiac-z-dzieckiem-o-emocjach\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/jak-rozmawiac-z-dzieckiem-o-emocjach\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Jak-rozmawia\u0107-z-dzieckiem-o-emocjach.jpg","datePublished":"2021-01-05T07:00:11+00:00","author":{"@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/#\/schema\/person\/942c714a5cda2f66bdf0db97fcd4f464"},"description":"Jak porozmawia\u0107 z za\u0142aman\u0105 4-klasistk\u0105, rozw\u015bcieczonym przedszkolakiem czy roz\u017calon\u0105 nastolatk\u0105? Jak rozmawia\u0107 z dzieckiem o emocjach? Co i jak m\u00f3wi\u0107?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/jak-rozmawiac-z-dzieckiem-o-emocjach\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/earlystage.pl\/blog\/jak-rozmawiac-z-dzieckiem-o-emocjach\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/jak-rozmawiac-z-dzieckiem-o-emocjach\/#primaryimage","url":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Jak-rozmawia\u0107-z-dzieckiem-o-emocjach.jpg","contentUrl":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Jak-rozmawia\u0107-z-dzieckiem-o-emocjach.jpg","width":4928,"height":3280,"caption":"jak wspiera\u0107 dziecko w radzeniu sobie z emocjami?"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/jak-rozmawiac-z-dzieckiem-o-emocjach\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Jak rozmawia\u0107 z dzieckiem o emocjach?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/#website","url":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/","name":"Early Stage","description":"Blog o nauce j\u0119zyka angielskiego dla dzieci i rodzic\u00f3w","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/#\/schema\/person\/942c714a5cda2f66bdf0db97fcd4f464","name":"Ania Wojciechowska","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/96dfb8600c957e508e4b8cf7bac2c818?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/96dfb8600c957e508e4b8cf7bac2c818?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ania Wojciechowska"},"url":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/author\/ania\/"}]}},"views":4526,"fimg_url":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Jak-rozmawia\u0107-z-dzieckiem-o-emocjach-585x390.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4483","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4483"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4483\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4496,"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4483\/revisions\/4496"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4492"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4483"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4483"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4483"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}