{"id":2682,"date":"2019-05-13T16:31:54","date_gmt":"2019-05-13T14:31:54","guid":{"rendered":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/?p=2682"},"modified":"2026-04-17T08:42:39","modified_gmt":"2026-04-17T06:42:39","slug":"cykl-o-rozwoju-okres-nastoletni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/cykl-o-rozwoju-okres-nastoletni\/","title":{"rendered":"Cykl o rozwoju. Okres nastoletni."},"content":{"rendered":"

Bycie rodzicem niesie ze sob\u0105 wiele wyzwa\u0144, a bycie rodzicem nastolatka to mierzenie si\u0119 z ca\u0142\u0105 ich mas\u0105. Z jednej strony nastolatek to ju\u017c nie dziecko \u2013 rodzic nie ma na\u00a0niego tak du\u017cego wp\u0142ywu, z\u00a0drugiej \u2013 to jeszcze nie osoba doros\u0142a, kt\u00f3ra ju\u017c bierze za siebie pe\u0142n\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107, wi\u0119c wymaga wsparcia ze strony rodzica. Jak to w\u0142a\u015bciwie pogodzi\u0107? Jak po\u0142\u0105czy\u0107 dawanie wolno\u015bci, przestrzeni, godzenie si\u0119 z tym, \u017ce na nastolatka nie ma si\u0119 ju\u017c tak znacz\u0105cego wp\u0142ywu z jednoczesnym byciem blisko, dawaniem oparcia, wyznaczaniem bezpiecznych ram? Je\u015bli chcesz dowiedzie\u0107 si\u0119, jak odnale\u017a\u0107 si\u0119 w tej wymagaj\u0105cej roli, jak\u0105 jest bycie rodzicem nastolatka, zapraszamy do lektury.<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n\n

Eksperymenty<\/strong><\/p>\n

Dla nastolatka dorastanie to czas eksperyment\u00f3w na sobie i otoczeniu. M\u0142odzi testuj\u0105 r\u00f3\u017cnego rodzaju fryzury, sprawdzaj\u0105 swoje cia\u0142a (np. \u0107wicz\u0105 na si\u0142owni, wprowadzaj\u0105 r\u00f3\u017cne diety, robi\u0105 tatua\u017ce, dziewczyny eksperymentuj\u0105 z makija\u017cem). Testuj\u0105 nowe mo\u017cliwo\u015bci ubierania si\u0119, gestykulacji, sposob\u00f3w m\u00f3wienia, ekspresji. Jest to czas poznawania w\u0142asnych mo\u017cliwo\u015bci i ogranicze\u0144. Te wszystkie nowo\u015bci s\u0105 przedmiotem eksperyment\u00f3w w drodze do tworzenia nowego, doros\u0142ego \u201eja\u201d. Dlatego wa\u017cne jest, \u017ceby nastolatek mia\u0142 stworzon\u0105 bezpieczn\u0105 przestrze\u0144 do eksperymentowania. Je\u015bli Twoje kilkunastoletnie dziecko fascynuje si\u0119 r\u00f3\u017cnymi dietami, nic nie da powiedzenie mu, \u017ce to \u201eg\u0142upstwa\u201d albo \u017ce \u201ezaraz ci minie\u201d. Nawet je\u015bli rzeczywi\u015bcie zaraz ta fascynacja minie, to dla nastolatka liczy si\u0119 \u201etu i teraz\u201d, a teraz, w tej chwili, jego g\u0142owa poch\u0142oni\u0119ta jest tematem diet i warto okaza\u0107 zrozumienie, a tak\u017ce stworzy\u0107 wspomnian\u0105 przestrze\u0144 do eksplorowania i eksperymentowania. Jak to zrobi\u0107? Mo\u017cesz wsp\u00f3lnie z synem czy c\u00f3rk\u0105 poszuka\u0107 r\u00f3\u017cnych warto\u015bciowych informacji na ten temat czy wybra\u0107 si\u0119 razem do dietetyka. Mo\u017ce nowe zainteresowanie Twojego dziecka b\u0119dzie okazj\u0105 do przyjrzenia si\u0119 nawykom \u017cywieniowym w Waszym domu? Mo\u017ce wsp\u00f3lnie skomponujecie menu dla ca\u0142ej rodziny? Warto te\u017c porozmawia\u0107 z nastolatkiem o r\u00f3\u017cnych zagro\u017ceniach zwi\u0105zanych z tym tematem, np. diecie ma\u0142o urozmaiconej czy nadmiernie restrykcyjnej. Tworzenie bezpiecznej przestrzeni do eksperymentowania, w kt\u00f3rej nastolatek ma szans\u0119 pr\u00f3bowa\u0107 nowych rzeczy, a\u00a0jednocze\u015bnie wie, na co rodzic nie wyra\u017ca zgody, bo np. dana rzecz zagra\u017ca zdrowiu, pozwala na mierzenie si\u0119 z wyzwaniami, radzenie sobie z r\u00f3\u017cnymi trudnymi uczuciami, wyra\u017canie w\u0142asnego zdania i lepsze poznawanie siebie.<\/p>\n\n\n

Chwiejne emocje<\/b><\/p>\n

Burza hormon\u00f3w odzwierciedla si\u0119 w hu\u015btawce nastoletnich nastroj\u00f3w i impulsywno\u015bci zachowa\u0144. Nastolatkowie cz\u0119sto odczuwaj\u0105 sprzeczne emocje. Z jednej strony potrzebuj\u0105 autonomii i przestrzeni do eksperymentowania czy budowania bliskich relacji r\u00f3wie\u015bniczych poza rodzin\u0105, z drugiej \u2013 nadal potrzebuj\u0105 opieki i troski ze strony rodzic\u00f3w. Dlatego wa\u017cne jest, \u017ceby\u015b jako rodzic, a w\u0142a\u015bciwie, \u017ceby oboje rodzice byli dla swojego dorastaj\u0105cego dziecka czym\u015b na kszta\u0142t \u201ebezpiecznej bazy\u201d. Czym jest taka bezpieczna baza? Chodzi o to, \u017ceby nastolatek mia\u0142 poczucie, \u017ce w ka\u017cdej chwili mo\u017ce powr\u00f3ci\u0107 do swoich opiekun\u00f3w, a oni zapewni\u0105 mu niezb\u0119dne wsparcie emocjonalne, szczeg\u00f3lnie w czasie kryzys\u00f3w. Takim wsparciem mo\u017ce by\u0107 szczera rozmowa, okazanie zrozumienia, wys\u0142uchanie, czasami jaka\u015b realna pomoc w trudnej sytuacji, powiedzenie synowi czy c\u00f3rce \u201ewierz\u0119 w ciebie\u201d.\u00a0<\/span><\/p>\n\n\n

R\u00f3wie\u015bnicy<\/strong><\/p>\n

Dla nastolatka przynale\u017cno\u015b\u0107 do grupy r\u00f3wie\u015bniczej jest niezwykle wa\u017cna. R\u00f3wie\u015bnicy wspieraj\u0105 si\u0119 wzajemnie w tym burzliwym dla nich czasie, staj\u0105 si\u0119 cz\u0119sto autorytetami, \u017ar\u00f3d\u0142em inspiracji do budowania w\u0142asnych pogl\u0105d\u00f3w. W grupie mo\u017cna bezpiecznie spiera\u0107 si\u0119, szuka\u0107 kompromis\u00f3w, rozwija\u0107 swoje zainteresowania, sprawdza\u0107 granice. W tym czasie cz\u0119sto bywa tak, \u017ce rodzice trac\u0105 autorytet w oczach dziecka, nastolatek podwa\u017ca ich pozycj\u0119 czy \u017cyciowe wybory. \u201eBuduje siebie\u201d w\u00a0opozycji do rodzic\u00f3w i zwraca si\u0119 wtedy w\u0142a\u015bnie w kierunku r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w, kt\u00f3rzy mog\u0105 wydawa\u0107 si\u0119 bli\u017csi czy lepiej rozumiej\u0105cy. Wa\u017cne, \u017ceby\u015b jako rodzic nie zw\u0105tpi\u0142 wtedy w wag\u0119 roli, jak\u0105 pe\u0142nisz w\u00a0\u017cyciu swojego nastoletniego syna czy nastoletniej c\u00f3rki. Nastolatek nadal potrzebuje rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy z\u00a0jednej strony b\u0119d\u0105 wspomnian\u0105 wcze\u015bniej \u201ebezpieczn\u0105 baz\u0105\u201d, z drugiej \u2013 wyznacz\u0105 jasne, stabilne zasady i regu\u0142y. Dla niekt\u00f3rych rodzic\u00f3w zaakceptowanie tego, \u017ce r\u00f3wie\u015bnicy staj\u0105 si\u0119 tak wa\u017cnymi osobami w \u017cyciu nastolatka nie jest \u0142atwe. W rodzicach mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 wtedy r\u00f3\u017cne trudne emocje, takie jak zazdro\u015b\u0107, smutek, \u017cal albo l\u0119k. Na bazie tych emocji mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 ch\u0119\u0107 rywalizacji z\u00a0r\u00f3wie\u015bnikami dziecka i wej\u015bcie w rol\u0119 przyjaciela swojego syna czy c\u00f3rki. W takiej sytuacji warto mie\u0107 na uwadze, \u017ce o ile emocje, kt\u00f3re si\u0119 pojawiaj\u0105 s\u0105 w porz\u0105dku i warto si\u0119 nimi zaj\u0105\u0107 w\u00a0spos\u00f3b konstruktywny (np. rozmawiaj\u0105c o nich z partnerem), o tyle pomieszanie r\u00f3l i bycie przyjacielem swojego dziecka, zamiast jego rodzicem, mo\u017ce utrudnia\u0107 nastolatkowi zdrowe przej\u015bcie przez ten okres w jego \u017cyciu.<\/p>\n\n\n

W poszukiwaniu talent\u00f3w i zasob\u00f3w<\/b><\/p>\n

Dorastanie to czas wst\u0119pnego okre\u015blania si\u0119 tak\u017ce w przysz\u0142ej sferze zawodowej. Z pocz\u0105tku przybiera ono bardziej posta\u0107 marze\u0144 czy ma\u0142o realnych postulat\u00f3w, z czasem jest coraz bardziej osadzone w\u00a0rzeczywisto\u015bci \u2013 bazuje na mo\u017cliwo\u015bciach zar\u00f3wno samego nastolatka, jak i otoczenia, w kt\u00f3rym wzrasta. Takie okre\u015blanie si\u0119 mo\u017ce by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em l\u0119k\u00f3w czy frustracji, ale mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce obszarem, w\u00a0kt\u00f3rym m\u0142ody cz\u0142owiek poczuje si\u0119 mocny. By m\u00f3g\u0142 zaistnie\u0107 ten drugi scenariusz, nastolatek potrzebuje rozezna\u0107 si\u0119 w swoich mocnych stronach i zainteresowaniach. I tu rola rodzica mo\u017ce by\u0107 znacz\u0105ca. Mo\u017cesz wsp\u00f3lnie ze swoim synem czy c\u00f3rk\u0105 zastanawia\u0107 si\u0119, co go\/ j\u0105 interesuje, rozmawia\u0107 o tym, zach\u0119ca\u0107 do szukania inspiracji. M\u00f3w te\u017c swojemu dziecku o tym, co w nim cenisz, jakie ma mocne strony, w czym jest dobre. Nie wy\u015bmiewaj i nie umniejszaj zainteresowaniom nastolatka, nie m\u00f3w na przyk\u0142ad, \u017ce \u201ez malarstwa to jeszcze nikt nie wy\u017cy\u0142\u201d albo \u017ce \u201ebotanik\u0105 to ty si\u0119 mo\u017cesz zajmowa\u0107 po godzinach, a na zaw\u00f3d wybierz sobie co\u015b bardziej praktycznego\u201d. Pami\u0119taj, \u017ce rozwijanie pasji i talent\u00f3w mo\u017ce by\u0107 baz\u0105 nie tylko do p\u00f3\u017aniejszego wyboru drogi zawodowej, ale tak\u017ce zdrow\u0105 przestrzeni\u0105 do roz\u0142adowywania trudnych, k\u0142\u0119bi\u0105cych si\u0119 emocji, kt\u00f3rych nastolatkowie do\u015bwiadczaj\u0105 w tym czasie bardzo du\u017co.\u00a0<\/span><\/p>\n\n

Pom\u00f3\u017c nastolatkowi rozwija\u0107 j\u0119zykowe pasje! Zajrzyj do nas!\u00a0<\/a><\/p>\n\n

Autorka: Justyna Kobyra, psycholog dzieci\u0119cy<\/p>\n\n

Inne z Cyklu o Rozwoju: Ma\u0142e dziecko<\/a>, Przedszkolak<\/a>, M\u0142odszy wiek szkolny<\/a>, Starsze dzieci\u0144stwo<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bycie rodzicem niesie ze sob\u0105 wiele wyzwa\u0144, a bycie rodzicem nastolatka to mierzenie si\u0119 z ca\u0142\u0105 ich mas\u0105. Z jednej strony nastolatek to ju\u017c nie dziecko \u2013 rodzic nie ma na\u00a0niego…<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":2685,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[2,1274,1316],"tags":[1191],"class_list":["post-2682","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wychowanie","category-psychologia","category-rozwoj-dziecka","tag-rozwoj-nastolatka"],"acf":[],"yoast_head":"\nCykl o rozwoju. Okres nastoletni. | Early Stage<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/cykl-o-rozwoju-okres-nastoletni\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Cykl o rozwoju. Okres nastoletni. | Early Stage\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Bycie rodzicem niesie ze sob\u0105 wiele wyzwa\u0144, a bycie rodzicem nastolatka to mierzenie si\u0119 z ca\u0142\u0105 ich mas\u0105. Z jednej strony nastolatek to ju\u017c nie dziecko \u2013 rodzic nie ma na\u00a0niego…\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/cykl-o-rozwoju-okres-nastoletni\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Early Stage\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-05-13T14:31:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-04-17T06:42:39+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/patrick-buck-1484292-unsplash-1024x683.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"683\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dominika Kulawczuk\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dominika Kulawczuk\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minut\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Cykl o rozwoju. Okres nastoletni. | Early Stage","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/cykl-o-rozwoju-okres-nastoletni\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Cykl o rozwoju. Okres nastoletni. | Early Stage","og_description":"Bycie rodzicem niesie ze sob\u0105 wiele wyzwa\u0144, a bycie rodzicem nastolatka to mierzenie si\u0119 z ca\u0142\u0105 ich mas\u0105. Z jednej strony nastolatek to ju\u017c nie dziecko \u2013 rodzic nie ma na\u00a0niego…","og_url":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/cykl-o-rozwoju-okres-nastoletni\/","og_site_name":"Early Stage","article_published_time":"2019-05-13T14:31:54+00:00","article_modified_time":"2026-04-17T06:42:39+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":683,"url":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/patrick-buck-1484292-unsplash-1024x683.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Dominika Kulawczuk","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Dominika Kulawczuk","Szacowany czas czytania":"6 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/cykl-o-rozwoju-okres-nastoletni\/","url":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/cykl-o-rozwoju-okres-nastoletni\/","name":"Cykl o rozwoju. Okres nastoletni. | Early Stage","isPartOf":{"@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/cykl-o-rozwoju-okres-nastoletni\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/cykl-o-rozwoju-okres-nastoletni\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/patrick-buck-1484292-unsplash.jpg","datePublished":"2019-05-13T14:31:54+00:00","dateModified":"2026-04-17T06:42:39+00:00","author":{"@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/#\/schema\/person\/f2c08c80ebc7664d786e667cd225d4af"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/cykl-o-rozwoju-okres-nastoletni\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/earlystage.pl\/blog\/cykl-o-rozwoju-okres-nastoletni\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/cykl-o-rozwoju-okres-nastoletni\/#primaryimage","url":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/patrick-buck-1484292-unsplash.jpg","contentUrl":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/patrick-buck-1484292-unsplash.jpg","width":6240,"height":4160},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/cykl-o-rozwoju-okres-nastoletni\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Cykl o rozwoju. Okres nastoletni."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/#website","url":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/","name":"Early Stage","description":"Blog o nauce j\u0119zyka angielskiego dla dzieci i rodzic\u00f3w","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/#\/schema\/person\/f2c08c80ebc7664d786e667cd225d4af","name":"Dominika Kulawczuk","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e3d74edab3528f109d99859eb840304f?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e3d74edab3528f109d99859eb840304f?s=96&d=mm&r=g","caption":"Dominika Kulawczuk"},"url":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/author\/dominika\/"}]}},"views":2588,"fimg_url":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/patrick-buck-1484292-unsplash-585x390.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2682","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2682"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2682\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4096,"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2682\/revisions\/4096"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2685"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2682"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2682"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/earlystage.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2682"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}