W kolejnej cz\u0119\u015bci cyklu o rozwoju dziecka pod lup\u0119 bierzemy m\u0142odszy wiek szkolny, czyli etap pomi\u0119dzy 6\/7 a 9 rokiem \u017cycia. To czas, kiedy dziecko opuszcza mury przedszkola i zaczyna edukacj\u0119 w szkole. To tak\u017ce czas, kiedy rozwojowo du\u017co si\u0119 dzieje, zw\u0142aszcza w obszarze funkcjonowania spo\u0142ecznego dziecka. Przyjrzyjmy si\u0119 bli\u017cej kilku wybranym aspektom funkcjonowania dziecka w tym wieku.<\/p>\n
<\/p>\n
Nowa ods\u0142ona dzieci\u0119cych zabaw<\/b><\/p>\n
Rozpocz\u0119cie szko\u0142y kojarzy si\u0119 jednoznacznie z nauk\u0105. Dzieci w szkole ucz\u0105 si\u0119 pisa\u0107, czyta\u0107, liczy\u0107, cz\u0119sto maj\u0105 zadawane prace domowe, bywa te\u017c, \u017ce ju\u017c na tym etapie maj\u0105 sprawdziany i oceny (cho\u0107by pod postaci\u0105 kropek, s\u0142oneczek czy buziek). Niemniej, dla dziecka w m\u0142odszym wieku szkolnym, zabawa nadal jest bardzo istotn\u0105 aktywno\u015bci\u0105, cho\u0107 nie przypomina ona ju\u017c zabaw typowych dla przedszkolak\u00f3w. W wieku przedszkolnym bardzo cz\u0119sto dzieci podejmuj\u0105 zabawy \u201etematyczne\u201d i zabawy \u201ena niby\u201d, kt\u00f3re u dzieci wczesnoszkolnych ust\u0119puj\u0105 stopniowo miejsca r\u00f3\u017cnego rodzaju grom, w kt\u00f3rych zaczyna by\u0107 obecna wyra\u017ana struktura i z kt\u00f3rych wy\u0142aniaj\u0105 si\u0119 jasne zasady (np. gra w klasy, \u201ew zbijaka\u201d lub w chowanego). W trakcie takich zabaw dzieci wsp\u00f3lnie ustalaj\u0105 i negocjuj\u0105 zasady. Zaczynaj\u0105 rozumie\u0107, \u017ce regu\u0142y mog\u0105 by\u0107 modyfikowane ze wzgl\u0119du na okoliczno\u015bci oraz \u017ce nie istniej\u0105 dla samych siebie, ale pe\u0142ni\u0105 wa\u017cne funkcje. Pami\u0119taj wi\u0119c, \u017ce zabawy Twojej pociechy w grupie to nie tylko relaks i odpoczynek (kt\u00f3re s\u0105 oczywi\u015bcie bardzo wa\u017cne, zw\u0142aszcza po kilku godzinach w szkole), ale tak\u017ce rozwijanie rozumienia regu\u0142 spo\u0142ecznych i zasad wsp\u00f3\u0142pracy z innymi lud\u017ami. Dzi\u0119ki temu dziecko uczy si\u0119 wsp\u00f3lnego wykonywania tego, czego nie by\u0142oby w stanie wykona\u0107 w pojedynk\u0119.<\/span><\/p>\n\n Inn\u0105 form\u0105 zabaw, kt\u00f3re ch\u0119tnie podejmuj\u0105 dzieci w tym wieku, s\u0105 zabawy konstrukcyjne, takie jak budowanie z klock\u00f3w czy sklejanie modeli. Tego typu aktywno\u015bci kszta\u0142tuj\u0105 my\u015blenie analityczne, ucz\u0105 planowania, precyzji i wytrwa\u0142o\u015bci w dzia\u0142aniu. Pozwalaj\u0105 wyciszy\u0107 si\u0119 po pe\u0142nym emocji dniu w szkole, a gdy budowanie dobiegnie ko\u0144ca \u2013 daj\u0105 mn\u00f3stwo satysfakcji i kszta\u0142tuj\u0105 poczucie kompetencji. Dzieci w tym wieku lubi\u0105 tak\u017ce kolekcjonowa\u0107 r\u00f3\u017cne przedmioty i to tak\u017ce jest dla nich forma bardzo po\u017cytecznej zabawy. Ch\u0142opcy z wypiekami na twarzy wymieniaj\u0105 si\u0119 kartami z pi\u0142karzami, a dziewczynki zbieraj\u0105 figurki przedstawiaj\u0105ce postaci z popularnej bajki. Zbieranie ulubionych przedmiot\u00f3w wyrabia systematyczno\u015b\u0107, odpowiedzialno\u015b\u0107, poszerza wiedz\u0119 z danej dziedziny, pozwala czu\u0107 dum\u0119 p\u0142yn\u0105c\u0105 z obserwowania coraz to bardziej rozbudowanego zbioru. Kolekcjonowanie uczy te\u017c takich umiej\u0119tno\u015bci jak negocjacje (podczas wymiany z koleg\u0105 czy kole\u017cank\u0105) i pomaga w budowaniu przyja\u017ani opartych na podobnych zainteresowaniach.<\/span><\/p>\n\n Warto, \u017ceby\u015b jako rodzic mia\u0142 na uwadze to, \u017ce Twoje wczesnoszkolne dziecko nadal bardzo potrzebuje czasu na zabaw\u0119, kt\u00f3ra nie tylko uczy i rozwija, ale tak\u017ce pomaga roz\u0142adowa\u0107 napi\u0119cia, regeneruje i najzwyczajniej w \u015bwiecie niesie ze sob\u0105 rado\u015b\u0107 oraz przyjemno\u015b\u0107. Postaraj si\u0119 \u00a0tak planowa\u0107 dziecku czas, \u017ceby mog\u0142o swobodnie si\u0119 bawi\u0107.<\/span><\/p>\n\n Kryzys na horyzoncie<\/b><\/p>\n Charakterystycznym zjawiskiem dla dziecka rozpoczynaj\u0105cego nauk\u0119 w szkole jest tzw. kryzys 6\/7 roku \u017cycia, kt\u00f3rego istotnym przejawem jest wzrost cz\u0119sto\u015bci \u201einfantylnych\u201d i \u201emarudnych\u201d zachowa\u0144 dziecka, mog\u0105 tak\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 przej\u015bciowe problemy z jedzeniem czy snem. Powodem takiego stanu rzeczy mog\u0105 by\u0107 trudno\u015bci w godzeniu przez dziecko sprzecznych oczekiwa\u0144, jakie nap\u0142ywaj\u0105 ze strony otoczenia. Sp\u00f3jrzmy na sytuacj\u0119 p\u00f3j\u015bcia do szko\u0142y z perspektywy 7-latka. Z jednej strony dziecko s\u0142yszy komunikaty typu: \u201eszko\u0142a to powa\u017cna sprawa, nie jeste\u015b ju\u017c ma\u0142ym dzidziusiem\u201d, \u201ebycie uczniem wymaga systematyczno\u015bci i odpowiedzialno\u015bci\u201d, \u201emusisz pami\u0119ta\u0107 o swoich obowi\u0105zkach\u201d, a z drugiej \u2013 rodzice czy nauczyciele nadal cz\u0119sto wymagaj\u0105 \u201edziecinnego\u201d podporz\u0105dkowania i pos\u0142usze\u0144stwa. Aby dziecko mog\u0142o przez ten trudny dla niego czas przej\u015b\u0107 \u201eobronn\u0105 r\u0119k\u0105\u201d, niezb\u0119dne jest cierpliwe i pe\u0142ne zrozumienia podej\u015bcie ze strony otoczenia. Wa\u017cne, \u017ceby wspiera\u0107 i wzmacnia\u0107 samodzielno\u015b\u0107 dziecka na miar\u0119 jego mo\u017cliwo\u015bci (dawa\u0107 zadania, kt\u00f3re s\u0105 w zasi\u0119gu kompetencji dziecka), okazywa\u0107 wiar\u0119, \u017ce sobie poradzi i oferowa\u0107 pomoc, ale tylko tam, gdzie to konieczne (pomaganie za ka\u017cdym razem, bez wzgl\u0119du na \u201ekaliber\u201d sytuacji nie jest korzystne, mo\u017ce bowiem utrudnia\u0107 rozw\u00f3j samodzielno\u015bci i poczucia sprawstwa).<\/span><\/p>\n\n Dam rad\u0119!<\/b><\/p>\n Ka\u017cdy z etap\u00f3w rozwojowych cz\u0142owieka stawia przed nim nowe wyzwania. Pozytywne poradzenie sobie z nimi pozwala cieszy\u0107 si\u0119 pe\u0142ni\u0105 swoich mo\u017cliwo\u015bci i z sukcesem realizowa\u0107 kolejne kroki rozwojowe. Ma\u0142e dziecko (do 3 roku \u017cycia) potrzebowa\u0142o przede wszystkim zbudowa\u0107 pe\u0142n\u0105 bezpiecze\u0144stwa relacj\u0119 ze swoim opiekunem. Na tej podstawie ukszta\u0142towa\u0107 si\u0119 mog\u0142a ufno\u015b\u0107 i wiara w to, \u017ce \u015bwiat jest bezpiecznym miejscem. Dziecko przedszkolne potrzebowa\u0142o rozwin\u0105\u0107 w pe\u0142ni w\u0142asn\u0105 inicjatyw\u0119 do dzia\u0142ania, by w przysz\u0142o\u015bci m\u00f3c podejmowa\u0107 r\u00f3\u017cne wyzwania, jakie postawi przed nim \u017cycie. Jakie zadania rozwojowe stoj\u0105 przed dzieckiem w wieku szkolnym? Dziecko, kt\u00f3re zaczyna szko\u0142\u0119 uczy si\u0119 podejmowania r\u00f3\u017cnych obowi\u0105zk\u00f3w, kszta\u0142tuj\u0105c przy tym zdolno\u015b\u0107 do pracowito\u015bci. Je\u015bli otrzymuje zadania na miar\u0119 w\u0142asnych mo\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3re udaje mu si\u0119 realizowa\u0107, buduje si\u0119 w nim poczucie kompetencji, kt\u00f3re jest niezwykle wa\u017cne w ca\u0142ym p\u00f3\u017aniejszym \u017cyciu (bez poczucia kompetencji ci\u0119\u017cko jest cho\u0107by zdawa\u0107 r\u00f3\u017cne egzaminy, podejmowa\u0107 prac\u0119, realizowa\u0107 wa\u017cne cele zawodowe i rozwojowe). Co mo\u017ce utrudnia\u0107 zbudowanie zdrowego poczucia kompetencji? Przede wszystkim krytyka i wy\u015bmiewanie ze strony bliskiego otoczenia (rodzic\u00f3w, nauczycieli, koleg\u00f3w), kt\u00f3re mog\u0105 zrodzi\u0107 poczucie ni\u017cszo\u015bci, a to mo\u017ce znacz\u0105co utrudnia\u0107 swobodne korzystanie ze swoich umiej\u0119tno\u015bci i inteligencji. Poczucie kompetencji nie rodzi si\u0119 jedynie w oparciu o realizowanie zada\u0144 typowo szkolnych, budowa\u0107 je mog\u0105 tak\u017ce obowi\u0105zki domowe, zaj\u0119cia sportowe czy hobbystyczne.<\/span><\/p>\n\n Relacje z rodzicami<\/b><\/p>\n Dzieci w wieku wczesnoszkolnym nadal bardzo potrzebuj\u0105 bliskiego kontaktu z rodzicami: wsp\u00f3lnego czasu, wsparcia emocjonalnego, kibicowania podczas mierzenia si\u0119 z r\u00f3\u017cnego rodzaju wyzwaniami. Niemniej jednak, w por\u00f3wnaniu z poprzednimi etapami \u017cycia, ucze\u0144 szko\u0142y podstawowej jest ju\u017c o wiele bardziej samodzielny i niezale\u017cny. By\u0107 mo\u017ce jako rodzic dziecka w wieku szkolnym obserwujesz, \u017ce Tw\u00f3j syn czy c\u00f3rka rzadziej domagaj\u0105 si\u0119 przytulania, ca\u0142us\u00f3w czy mniej ch\u0119tnie siadaj\u0105 na Twoich kolanach podczas wsp\u00f3lnie sp\u0119dzanego czasu. Mo\u017ce nawet zdarzy\u0142o Ci si\u0119, \u017ce Twoja pociecha \u201eobrazi\u0142a\u201d si\u0119 na Ciebie, gdy w miejscu publicznym (np. przy kolegach) okaza\u0142e\u015b jej blisko\u015b\u0107, m\u00f3wi\u0105c na przyk\u0142ad \u201ekocham ci\u0119\u201d? 😉 A przecie\u017c jeszcze tak niedawno tego typu wyznania i \u201eprzytulasy\u201d by\u0142y mi\u0119dzy Wami na porz\u0105dku dziennym. O co chodzi? Twoje dziecko po prostu coraz bardziej oddziela si\u0119 od Ciebie, co jest naturalnym procesem. Nadal jeste\u015b wa\u017cny, jednak grupa r\u00f3wie\u015bnicza staje si\u0119 coraz istotniejsza i blisko\u015b\u0107 z ni\u0105 nabiera na znaczeniu. Zdarza si\u0119, \u017ce dla dziecka okazywanie blisko\u015bci z rodzicem w obecno\u015bci grupy r\u00f3wie\u015bniczej mo\u017ce by\u0107 niezr\u0119czne, ale te\u017c mo\u017ce ju\u017c nie by\u0107 dziecku tak potrzebne, bo to grupa zaspokaja cz\u0119\u015b\u0107 potrzeb zwi\u0105zanych z blisko\u015bci\u0105. Sytuacja ta nie powinna wzbudza\u0107 niepokoju \u2013 jest bowiem naturaln\u0105 kolej\u0105 rzeczy i \u015bwiadczy o wzrastaj\u0105cej samodzielno\u015bci dziecka. Mimo wszystko potrzeba blisko\u015bci z rodzicem nie znika i mo\u017ce nadal spontanicznie si\u0119 ujawnia\u0107 w momentach dla dziecka trudnych i stresuj\u0105cych.<\/span><\/p>\n\n Grupa ma moc<\/b><\/p>\n W wieku szkolnym potrzeba bycia cz\u0119\u015bci\u0105 grupy i wsp\u00f3lnego dzia\u0142ania z innymi staj\u0105 si\u0119 bardzo istotnym aspektem funkcjonowania spo\u0142ecznego dziecka. Dla dziecka niezwykle wa\u017cna staje si\u0119 teraz opinia koleg\u00f3w na jego temat, kt\u00f3ra stanowi cz\u0119sto jeden z kluczowych wyznacznik\u00f3w poczucia w\u0142asnej warto\u015bci. Odrzucenie przez grup\u0119 r\u00f3wie\u015bnicz\u0105 mo\u017ce wywiera\u0107 znacz\u0105cy wp\u0142yw na obraz siebie, a tak\u017ce na zdolno\u015b\u0107 do nawi\u0105zywania bliskich relacji przyjacielskich w przysz\u0142o\u015bci. Szko\u0142a to prawdziwy poligon do\u015bwiadcze\u0144 w obszarze nawi\u0105zywania relacji r\u00f3wie\u015bniczych i jest to niezwykle wa\u017cny aspekt bycia dziecka w systemie edukacji (to, \u017ce dziecko w szkole zdobywa wiedz\u0119 i r\u00f3\u017cne umiej\u0119tno\u015bci ma oczywi\u015bcie du\u017ce znaczenie, ale dla jego rozwoju spo\u0142ecznego to, co dzieje si\u0119 w relacji z r\u00f3wie\u015bnikami na przerwach, w \u015bwietlicy czy w drodze do domu po lekcjach jest r\u00f3wnie\u017c niezwykle wa\u017cne). Interakcje z innymi dzie\u0107mi s\u0105 nie tylko \u017ar\u00f3d\u0142em satysfakcji, lecz r\u00f3wnie\u017c sprzyjaj\u0105 rozwojowi szeregu kompetencji spo\u0142ecznych, takich jak: umiej\u0119tno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy, empatia, przestrzeganie norm, dostrzeganie r\u00f3\u017cnych perspektyw czy umiej\u0119tno\u015b\u0107 prowadzenia dyskusji. Jako rodzic szanuj wi\u0119c i wspieraj to, \u017ce Twoje dziecko ma teraz du\u017c\u0105 potrzeb\u0119 bycia w grupie r\u00f3wie\u015bniczej, staraj si\u0119, by mia\u0142o wiele okazji do przebywania z innymi dzie\u0107mi i traktuj powa\u017cne przyja\u017anie Twojej pociechy.<\/span><\/p>\n\n Chcesz zaanga\u017cowa\u0107 dziecko w nauk\u0119 angielskiego ju\u017c od wczesnych lat? Sprawd\u017a ofert\u0119 kursu „Odpalamy rakiet\u0119”!\u00a0<\/a><\/p>\n\n Inne z Cyklu o Rozwoju: Przedszkolak<\/a>\u00a0i Ma\u0142e Dziecko<\/a>.<\/p>\n\n Autorka: Justyna Kobyra, psycholog dzieci\u0119cy<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W kolejnej cz\u0119\u015bci cyklu o rozwoju dziecka pod lup\u0119 bierzemy m\u0142odszy wiek szkolny, czyli etap pomi\u0119dzy 6\/7 a 9 rokiem \u017cycia. To czas, kiedy dziecko opuszcza mury przedszkola i zaczyna edukacj\u0119…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2591,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[609,1191],"class_list":["post-2590","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wychowanie","tag-rozwoj-dziecka","tag-rozwoj-nastolatka"],"acf":[],"yoast_head":"\n