Czy masz poczucie, \u017ce trudno Ci odm\u00f3wi\u0107 czego\u015b dziecku? Obwiniasz si\u0119 wtedy? My\u015blisz \u017ale o sobie jako rodzicu? A mo\u017ce irytujesz si\u0119 na dziecko, \u017ce \u201eono znowu czego\u015b chce\u201d? Z\u0142o\u015bci Ci\u0119 r\u00f3\u017cnica zda\u0144 pomi\u0119dzy Tob\u0105, a Twoim dzieckiem? Masz k\u0142opot, by w relacji z nim powiedzie\u0107 albo zrobi\u0107 to, co jest dla Ciebie wa\u017cne? Czujesz, \u017ce tracisz przez to rado\u015b\u0107 z bycia rodzicem?<\/p>\n\n
To, w jaki spos\u00f3b komunikujemy si\u0119 z innymi, w tym z naszymi dzie\u0107mi, jak m\u00f3wimy otoczeniu o\u00a0naszych granicach (na co si\u0119 godzimy, co jest dla nas wa\u017cne, co lubimy, czego nie akceptujemy), jak odmawiamy i przyjmujemy odmow\u0119, jaki mamy stosunek do siebie i innych zale\u017cy m.in. od tego, czy umiemy by\u0107 asertywni. Postawa asertywna w relacji z dzieckiem mo\u017ce pom\u00f3c nam czerpa\u0107 wi\u0119cej rado\u015bci na co dzie\u0144, by\u0107 w lepszym kontakcie ze sob\u0105 i z dzieckiem.<\/strong> Czym jest asertywno\u015b\u0107 rodzicielska i jak j\u0105 w\u00a0sobie rozwija\u0107?<\/p>\n\n Asertywno\u015b\u0107 w kontakcie z dzieckiem<\/strong> to umiej\u0119tno\u015b\u0107 pe\u0142nego wyra\u017cania siebie<\/strong>. Zachowanie asertywne oznacza bezpo\u015brednie, uczciwe i stanowcze m\u00f3wienie o swoich my\u015blach, przekonaniach czy potrzebach w spos\u00f3b, kt\u00f3ry nie narusza praw i godno\u015bci dziecka<\/strong>.<\/p>\n Zachowanie asertywne r\u00f3\u017cni si\u0119 zatem od zachowania agresywnego<\/strong> tym, \u017ce rodzic korzysta z\u00a0osobistych praw w relacji z dzieckiem, ale nie narusza przy tym praw swojego syna czy swojej c\u00f3rki.<\/p>\n\n O jakich prawach tu mowa? Jako ludzie \u2013 wszyscy bez wyj\u0105tku \u2013 i duzi, i mali mamy prawo do:<\/p>\n\n Zachowanie asertywne nie ma tak\u017ce nic wsp\u00f3lnego z uleg\u0142o\u015bci\u0105<\/strong>, zak\u0142ada bowiem dzia\u0142anie zgodne z\u00a0trosk\u0105 o siebie, bez nieuzasadnionego niepokoju czy wyrzut\u00f3w sumienia \u2013 \u0142agodnie, ale stanowczo.<\/p>\n\n Asertywno\u015b\u0107 pozwala na spokojne, ale jednocze\u015bnie stanowcze wyznaczanie w\u0142asnych granic, wyra\u017canie swoich oczekiwa\u0144 i potrzeb, odmawianie bez poczucia winy, t\u0142umaczenia si\u0119 i\u00a0usprawiedliwiania. Dzi\u0119ki przyj\u0119ciu takiej postawy mo\u017cesz zadba\u0107 o siebie<\/strong> i by\u0107 autentycznym\/ autentyczn\u0105 w relacji z dzieckiem:<\/strong> jasno zaznacza\u0107, z czym Ci jest po drodze, a do czego nie masz gotowo\u015bci. Twoje dziecko ma okazj\u0119 pozna\u0107 Ciebie prawdziwego\/ prawdziw\u0105, co mo\u017ce bardzo wzbogaci\u0107 Wasz\u0105 relacj\u0119, ale te\u017c pokaza\u0107, \u017ce ludzie maj\u0105 swoje granice, swoje upodobania, \u017ce czasami si\u0119 pod tym wzgl\u0119dem r\u00f3\u017cnimy i \u017ce to jest w porz\u0105dku. Niemniej istotne jest tak\u017ce to, \u017ce dziecko obserwuj\u0105c, jak m\u00f3wisz mu spokojnie, z szacunkiem i stanowczo o tym, na co si\u0119 nie zgadzasz, uczy si\u0119 takiej postawy w relacji z innymi. P\u00f3\u017aniej samo b\u0119dzie w stanie wyznaczy\u0107 w\u0142asne granice, obroni\u0107 swoje stanowisko i zadba\u0107 o siebie, szanuj\u0105c przy tym innych.<\/strong><\/p>\n\n Ka\u017cdego dnia toczy si\u0119 wewn\u0119trzna rozmowa cz\u0142owieka z samym sob\u0105. Jako rodzice zastanawiamy si\u0119 nad w\u0142asnymi reakcjami, oceniamy je, komentujemy w my\u015blach bie\u017c\u0105ce sytuacje, zanurzamy si\u0119 we wspomnieniach, wybiegamy w przysz\u0142o\u015b\u0107, zadajemy sobie mn\u00f3stwo pyta\u0144, analizujemy. Tre\u015b\u0107 tego wewn\u0119trznego monologu odzwierciedla spos\u00f3b, w jaki cz\u0142owiek traktuje samego siebie. <\/strong>Czasami bywa, \u017ce to, co sami sobie m\u00f3wimy blokuje nasz\u0105 asertywno\u015b\u0107.<\/p>\n\n Maria Kr\u00f3l \u2013 Fijewska w ksi\u0105\u017cce \u201e\u0141agodnie, stanowczo, bez l\u0119ku\u201d pisze, \u017ce mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 pi\u0119\u0107 r\u00f3\u017cnych sposob\u00f3w, za pomoc\u0105 kt\u00f3rych nasz monolog wewn\u0119trzny sabotuje zdolno\u015b\u0107 do bycia w kontakcie ze sob\u0105:<\/p>\n\n Mo\u017cemy zmieni\u0107 ton naszego wewn\u0119trznego monologu \u2013 przyjrze\u0107 si\u0119 surowym, \u201es\u0119dziowskim\u201d my\u015blom, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 w naszych g\u0142owach i podda\u0107 je krytycznej analizie, zadaj\u0105c sobie na przyk\u0142ad takie pytania: czy sk\u0105d\u015b znam te my\u015bli? Jakie uczucia wywo\u0142uj\u0105 we mnie? Czy mi to s\u0142u\u017cy? Czy przywo\u0142ane my\u015bli rzeczywi\u015bcie s\u0105 prawdziwe? Czy wybieram, by ich s\u0142ucha\u0107 i traktowa\u0107 jako \u017ar\u00f3d\u0142o wiedzy na w\u0142asny temat? Wk\u0142adaj\u0105c pewien wysi\u0142ek i refleksj\u0119, mo\u017cemy zamieni\u0107 my\u015bli anty \u2013 asertywne na my\u015bli pro \u2013 asertywne, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 dla nas wspieraj\u0105ce i dodadz\u0105 nam si\u0142y do bycia sob\u0105<\/strong>.<\/p>\n Spr\u00f3bujmy \u201eprzet\u0142umaczy\u0107\u201d kilka anty \u2013 asertywnych my\u015bli przywo\u0142anych powy\u017cej, na my\u015bli buduj\u0105ce i wzmacniaj\u0105ce postaw\u0119 asertywn\u0105.<\/p>\n\n My\u015bl: \u201ejestem z\u0142\u0105 matk\u0105\u201d zast\u0105piona na bardziej wspieraj\u0105c\u0105 mog\u0142aby brzmie\u0107: \u201emam prawo pope\u0142nia\u0107 b\u0142\u0119dy\u201d, \u201enie musz\u0119 by\u0107 idealna\u201d, \u201eca\u0142y czas ucz\u0119 si\u0119 bycia wystarczaj\u0105co dobrym rodzicem\u201d, \u201emam zar\u00f3wno mocne, jak i s\u0142absze strony\u201d.<\/p>\n\n Blokuj\u0105ca my\u015bl: \u201enie powinienem odmawia\u0107 w\u0142asnemu dziecku\u201d, w wersji pro \u2013 asertywnej wygl\u0105da\u0142aby na przyk\u0142ad tak: \u201emam prawo do przedstawienia w\u0142asnego zdania, niezale\u017cnie od tego, czy moje dziecko si\u0119 z nim zgadza, czy nie\u201d, \u201enie ma nic z\u0142ego w r\u00f3\u017cnicy zda\u0144 mi\u0119dzy nami\u201d, \u201emoja szczero\u015b\u0107 jest dla mnie wa\u017cn\u0105 warto\u015bci\u0105\u201d.<\/p>\n\n My\u015bl \u201eznienawidzi mnie\u201d mo\u017cna przekszta\u0142ci\u0107 na: \u201emoje dziecko ma prawo wyrazi\u0107 swoje niezadowolenie, ale to nie zmienia faktu, \u017ce ja mam prawo przedstawi\u0107 mu swoj\u0105 opini\u0119 na ten temat\u201d.<\/p>\n\n Taka umiej\u0119tno\u015b\u0107 tworzenia w g\u0142owie monologu, kt\u00f3ry b\u0119dzie Ciebie jako rodzica wzmacnia\u0142, a nie do\u0142owa\u0142 wymaga czasu i praktyki. Zacznij od bardziej \u015bwiadomego przygl\u0105dania si\u0119 swoim my\u015blom \u2013 nie traktuj ich jako \u201eprawdy objawionej\u201d na sw\u00f3j temat, na temat tego, jak dzia\u0142a \u015bwiat, jakie jest Twoje dziecko. Gdy wy\u0142apiesz blokuj\u0105c\u0105 Ci\u0119 my\u015bl, zatrzymaj si\u0119 na chwil\u0119 przy niej. Mo\u017cesz zdecydowa\u0107, czy chcesz za ni\u0105 i\u015b\u0107, czy wybierasz j\u0105 odrzuci\u0107 i zast\u0105pi\u0107 stwierdzeniem, kt\u00f3re b\u0119dzie dla Ciebie wspieraj\u0105ce.<\/p>\n\n Przy \u0107wiczeniach zwi\u0105zanych z przeformu\u0142owywaniem swoich anty \u2013 asertywnych my\u015bli na my\u015bli pro \u2013 asertywne mo\u017ce sprawdzi\u0107 si\u0119 pewna wskaz\u00f3wka: m\u00f3w do siebie tak, jakby\u015b m\u00f3wi\u0142\/a do swojego najlepszego przyjaciela: dodawaj sobie otuchy, oka\u017c wyrozumia\u0142o\u015b\u0107, przypomnij sobie o swoich prawach, odpu\u015b\u0107 perfekcjonizm.<\/p>\n\n Ka\u017cdy rodzic mierzy si\u0119 z tym, jak odmawia\u0107 dziecku (nie da si\u0119 tego unikn\u0105\u0107, mimo, \u017ce niekt\u00f3rzy bardzo si\u0119 staraj\u0105) i czasami s\u0105 to trudne zmagania. Co czujesz na my\u015bl, \u017ce masz odm\u00f3wi\u0107 dziecku? Strach? Niepewno\u015b\u0107? Poczucie winy? By\u0107 mo\u017ce kwestia odmawiania wi\u0105\u017ce si\u0119 dla Ciebie z odrzucaniem swojego dziecka? M\u00f3wienie \u201enie\u201d jest bardzo wa\u017cnym (cho\u0107 nie jedynym) elementem asertywno\u015bci.<\/p>\n\n Je\u015bli \u2013 b\u0119d\u0105c w kontakcie ze swoim dzieckiem \u2013 przez d\u0142u\u017cszy czas robisz co\u015b, na co nie masz ochoty, by\u0107 mo\u017ce doznajesz r\u00f3\u017cnych silnych, nieprzyjemnych emocji. Prawdopodobnie frustrujesz si\u0119, obwiniasz dziecko i zaczynasz my\u015ble\u0107, \u017ce ono \u201etak specjalnie\u201d, czujesz si\u0119 skrzywdzony\/a, wykorzystywany\/a, masz wra\u017cenie, \u017ce Twoje \u201eterytorium psychologiczne\u201d stale jest naruszane. Je\u015bli trwa to d\u0142ugo, wystarczy\u0107 mo\u017ce jaki\u015b drobiazg, kt\u00f3ry doprowadzi do tego, \u017ce wybuchniesz.<\/p>\n\n Brak umiej\u0119tno\u015bci m\u00f3wienia \u201enie\u201d swojemu dziecku wi\u0105\u017ce si\u0119 z p\u0142aceniem za to pewnej ceny <\/strong>\u2013 zwi\u0105zanej z w\u0142asnym samopoczuciem, zadowoleniem z \u017cycia, traci na tym tak\u017ce relacja z\u00a0dzieckiem. Jesper Juul w swojej ksi\u0105\u017cce \u201eNIE z mi\u0142o\u015bci\u201d pisze, \u017ce czasami trzeba powiedzie\u0107 dziecku NIE, po to, by sobie samemu powiedzie\u0107 TAK.<\/strong> Czy dziecko nie poczuje si\u0119 wtedy odrzucone? Z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce do\u015bwiadczy nieprzyjemnych emocji i ta reakcja b\u0119dzie zupe\u0142nie zrozumia\u0142a (kto z nas lubi, gdy mu si\u0119 odmawia, zw\u0142aszcza w wa\u017cnej dla nas sprawie?). Mo\u017ce si\u0119 zez\u0142o\u015bci\u0107, rozczarowa\u0107, zasmuci\u0107. Ma do tego prawo; wa\u017cne jest, by te emocje zobaczy\u0107, pozwoli\u0107 na nie, wesprze\u0107 dziecko w ich prze\u017cywaniu. Dziecko nie poczuje si\u0119 odrzucone, je\u015bli ma przy sobie rodzica, kt\u00f3ry jest z nim w serdecznym kontakcie (nie krzyczy, nie obra\u017ca si\u0119, nie karze dziecka cisz\u0105 za to, \u017ce ono czego\u015b chce, nie wy\u015bmiewa), nawet je\u015bli us\u0142yszy z jego ust \u201enie\u201d.<\/p>\n\n Jak zatem odmawia\u0107 dziecku, bez z\u0142o\u015bci, krzyku, przewracania oczami czy wyrzut\u00f3w sumienia? Wa\u017cne jest, \u017ceby\u015b w komunikacji z dzieckiem by\u0142\/a z nim szczery\/a \u2013 je\u015bli chcesz si\u0119 na co\u015b zgodzi\u0107, zr\u00f3b to; je\u015bli nie \u2013 powiedz o tym dziecku. Innymi s\u0142owy, we\u017a odpowiedzialno\u015b\u0107 za to, co m\u00f3wisz i w zwi\u0105zku z\u00a0tym robisz. W pierwszej wi\u0119c kolejno\u015bci, zadaj sobie pytanie: czy chc\u0119 si\u0119 na co\u015b zgodzi\u0107? Je\u015bli nie \u2013 powiedz o tym dziecku zwi\u0119\u017ale, spokojnie, ale jasno i stanowczo. Sp\u00f3jrzmy na przyk\u0142adowe dialogi:<\/p>\n\n C\u00f3rka: \u201eMamo, pobawisz si\u0119 ze mn\u0105 lalkami?\u201d<\/p>\n Mama (jest zm\u0119czona, wczoraj bawi\u0142a si\u0119 z c\u00f3rk\u0105 lalkami i dzi\u015b nie ma na to najmniejszej ochoty): \u201ehmmm, a mo\u017ce\u00a0 pogramy w jak\u0105\u015b plansz\u00f3wk\u0119?\u201d<\/p>\n\n Mama z przyk\u0142adu jest spokojna, m\u00f3wi zwi\u0119\u017ale, ale czy ten komunikat jest jasny? Czy wybrzmiewa z\u00a0niego wprost, \u017ce mama nie chce si\u0119 teraz bawi\u0107 lalkami? W jej odmowie nie ma w og\u00f3le s\u0142owa \u201enie\u201d, jej c\u00f3rka nie dowiaduje si\u0119 ani tego, \u017ce mama jest zm\u0119czona, ani \u017ce nie ma ochoty na zabaw\u0119 lalkami.<\/p>\n\n C\u00f3rka: \u201eTato, zawieziesz mnie jutro na mecz?\u201d<\/p>\n Ojciec: (jutro ma um\u00f3wione wa\u017cne spotkanie, nie mo\u017ce i nie chce go ju\u017c prze\u0142o\u017cy\u0107, dowiaduje si\u0119 o\u00a0meczu na dzie\u0144 przed wydarzeniem) \u201eile razy mam ci powtarza\u0107, \u017ce takie rzeczy planuje si\u0119 z\u00a0wyprzedzeniem??!\u201d<\/p>\n\n Ju\u017c kt\u00f3ry\u015b raz z rz\u0119du c\u00f3rka informuje o czym\u015b ojca z dnia na dzie\u0144; do tej pory pr\u00f3bowa\u0142 godzi\u0107 si\u0119 na jej pro\u015bby, mimo, \u017ce cz\u0119sto wywo\u0142ywa\u0142o to w nim irytacj\u0119, z czasem czu\u0142 si\u0119 coraz bardziej \u201ewykorzystywany\u201d przez c\u00f3rk\u0119, a\u017c w ko\u0144cu wybuchn\u0105\u0142. Z wypowiedzi ojca wcale jednak nie wynika wprost, \u017ce nie chce czy nie mo\u017ce zawie\u017a\u0107 c\u00f3rki na mecz. Mo\u017cna si\u0119 jedynie dowiedzie\u0107, \u017ce jest zirytowany tym, \u017ce c\u00f3rka ma k\u0142opoty z planowaniem. Dziewczynka mo\u017ce by\u0107 zdezorientowana \u2013 nie wie ostatecznie, czy tata j\u0105 zawiezie na mecz. Nie dowiedzia\u0142a si\u0119 te\u017c, \u017ce jutro ma on inne, wa\u017cne plany.<\/p>\n\n Jak mog\u0142yby wygl\u0105da\u0107 te dialogi, gdyby przyk\u0142adowi rodzice zdecydowali si\u0119 zakomunikowa\u0107 dzieciom swoj\u0105 odmow\u0119 w spos\u00f3b asertywny (stanowczo, spokojnie, ale jasno \u2013 czyli z u\u017cyciem s\u0142owa \u201enie\u201d)?<\/p>\n\n C\u00f3rka: \u201eMamo, pobawisz si\u0119 ze mn\u0105 lalkami?\u201d<\/p>\n Mama: \u201eNie, dzisiaj nie mam ochoty na wsp\u00f3ln\u0105 zabaw\u0119 lalkami. Jestem zm\u0119czona po pracy. Mog\u0119 zaproponowa\u0107 ci plansz\u00f3wk\u0119, a je\u015bli bardzo chcesz bawi\u0107 si\u0119 lalkami, pobaw si\u0119 sama lub zapytaj tat\u0119\u201d.<\/p>\n\n C\u00f3rka: \u201eTato, zawieziesz mnie jutro na mecz?\u201d<\/p>\n Ojciec: \u201eNie, tym razem Ci\u0119 nie zawioz\u0119. Jutro mam wa\u017cne spotkanie, kt\u00f3rego nie mog\u0119 i nie chc\u0119 prze\u0142o\u017cy\u0107. Je\u015bli chcesz, mo\u017cemy si\u0119 razem zastanowi\u0107, jak inaczej mo\u017cesz si\u0119 tam dosta\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n Asertywno\u015b\u0107 nie jest wrodzona. Mo\u017cna jej si\u0119 nauczy\u0107<\/strong>, tak, jak mo\u017cna si\u0119 nauczy\u0107 gra\u0107 w siatk\u00f3wk\u0119. Wymaga to oczywi\u015bcie wielu dni i miesi\u0119cy \u0107wiczenia, ale efekty mog\u0105 wynagrodzi\u0107 w\u0142o\u017cony wysi\u0142ek. Nigdy nie jest za p\u00f3\u017ano na to, by zacz\u0105\u0107, a codzienno\u015b\u0107 z dzie\u0107mi dostarcza mn\u00f3stwa okazji do praktykowania.<\/p>\n\n Je\u015bli temat Ci\u0119 zaciekawi\u0142 i chcesz go poszerzy\u0107, zajrzyj do wspomnianych w artykule ksi\u0105\u017cek: \u201e\u0141agodnie, stanowczo, bez l\u0119ku\u201d Marii Kr\u00f3l \u2013 Fijewskiej oraz \u201eNIE z mi\u0142o\u015bci\u201d Jespera Juula.<\/p>\n\n Autorka: Justyna Kobyra, psycholog dzieci\u0119cy<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Czy masz poczucie, \u017ce trudno Ci odm\u00f3wi\u0107 czego\u015b dziecku? Obwiniasz si\u0119 wtedy? My\u015blisz \u017ale o sobie jako rodzicu? A mo\u017ce irytujesz si\u0119 na dziecko, \u017ce \u201eono znowu czego\u015b chce\u201d? Z\u0142o\u015bci Ci\u0119…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1919,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[92],"class_list":["post-1914","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wychowanie","tag-asertywnosc"],"acf":[],"yoast_head":"\n\n
Dlaczego to takie wa\u017cne?<\/strong><\/h2>\n
Co blokuje asertywno\u015b\u0107?<\/strong><\/h2>\n
\n
Sprzymierze\u0144cy asertywno\u015bci<\/strong><\/h2>\n
M\u00f3wienie \u201enie\u201d do dziecka<\/strong><\/h2>\n