Dzi\u015b oferta r\u00f3\u017cnorodnych zaj\u0119\u0107 pozalekcyjnych, adresowanych do dzieci w wieku szkolnym jest bardzo bogata. Ogranicza\u0107 nas mo\u017ce jedynie wyobra\u017ania. Dzieci cz\u0119sto uczestnicz\u0105 w kilku r\u00f3\u017cnorodnych zaj\u0119ciach dodatkowych w tygodniu. Po zaj\u0119ciach dziecko ma te\u017c r\u00f3\u017cne obowi\u0105zki szkolne, kt\u00f3re poch\u0142aniaj\u0105 du\u017co czasu i energii. Niby dziecko opuszcza mury szko\u0142y, a\u00a0w\u00a0rzeczywisto\u015bci nadal w niej tkwi \u2013 po\u015bwi\u0119caj\u0105c na to sw\u00f3j \u201ewolny\u201d czas po szkole. Wydaje si\u0119, \u017ce ju\u017c sama nauka, odrabianie prac domowych czy chodzenie na r\u00f3\u017cnorodne zaj\u0119cia dodatkowe mog\u0142yby w\u00a0ca\u0142o\u015bci wype\u0142ni\u0107 dziecku czas po szkole. Warto jednak zrobi\u0107 przestrze\u0144 r\u00f3wnie\u017c na inne, polekcyjne aktywno\u015bci, kt\u00f3re s\u0105 bardzo istotne z perspektywy rozwoju dziecka i zaspokajania jego wa\u017cnych potrzeb. Jakie to aktywno\u015bci?<\/p>\n\n
Nie bez powod\u00f3w wymieniam t\u0119 kwesti\u0119 jako pierwsz\u0105. Relacja z rodzicami jest niezwykle istotna dla prawid\u0142owego rozwoju dziecka i dla jego samopoczucia.<\/strong> Dzieci potrzebuj\u0105 od rodzic\u00f3w uwagi, zainteresowania, troski. Potrzebuj\u0105 czu\u0107, \u017ce rodzic jest ciekawy tego, jak\u0105 osob\u0105 jest jego dziecko \u2013 co czuje, jakie ma potrzeby, zainteresowania, co si\u0119 u niego aktualnie dzieje. Czas sp\u0119dzony z dzieckiem warto potraktowa\u0107 jako okazj\u0119 do pog\u0142\u0119biania relacji, lepszego poznania dziecka, \u201ewej\u015bcia\u201d w jego \u015bwiat i pobycia z nim tam, nawet – a mo\u017ce szczeg\u00f3lnie – wtedy, gdy dziecku b\u0119dzie z czym\u015b trudno. Tak sp\u0119dzony czas ma wiele zalet:<\/p>\n\n – dziecko czuje si\u0119 wa\u017cne i kochane,<\/p>\n – rodzic lepiej poznaje swoje dziecko,<\/p>\n – wzmacnia si\u0119 wi\u0119\u017a mi\u0119dzy dzieckiem a rodzicem,<\/p>\n – dziecko ma okazj\u0119 powiedzie\u0107 o swoich emocjach czy trudno\u015bciach i poczu\u0107 si\u0119 zrozumiane.<\/p>\n\n To, co jest istotne to Twoja obecno\u015b\u0107, autentyczne zainteresowanie prze\u017cyciami dziecka i brak po\u015bpiechu<\/strong>. Jak zorganizowa\u0107 wsp\u00f3lny czas z dzieckiem, by sprzyja\u0142 on wzmacnianiu Waszej relacji? Pami\u0119taj, \u017ce wcale nie musz\u0105 to by\u0107 wyszukane aktywno\u015bci, poch\u0142aniaj\u0105ce sporo pieni\u0119dzy czy trudne w organizacji. Wr\u0119cz przeciwnie \u2013 codzienne sytuacje \u015bwietnie si\u0119 do tego nadaj\u0105. Poni\u017cej kilka inspiracji:<\/p>\n\n Wsp\u00f3lne posi\u0142ki<\/strong> \u2013 mog\u0105 by\u0107 wydarzeniem, kt\u00f3re anga\u017cuje ca\u0142\u0105 rodzin\u0119: od wyboru dania, przez wsp\u00f3lne gotowanie, nakrywanie sto\u0142u, po sprz\u0105tanie. W trakcie posi\u0142ku zach\u0119\u0107 dziecko do rozmowy o\u00a0tym, co jest dla niego wa\u017cne czy interesuj\u0105ce (nie chodzi o \u201eprzepytywanie\u201d z\u00a0tego, co by\u0142o w szkole czy jaki stopie\u0144 dziecko dosta\u0142o z kartk\u00f3wki z matematyki). Ty tak\u017ce opowiedz dziecku o tym, co u\u00a0Ciebie s\u0142ycha\u0107, czym aktualnie \u017cyjesz.<\/p>\n\n Aktywno\u015b\u0107 fizyczna<\/strong> \u2013 nie chodzi tu koniecznie o zapisywanie dziecka do sekcji sportowej i\u00a0odwo\u017cenie go na treningi pi\u0119\u0107 razy w tygodniu. Wsp\u00f3lna aktywno\u015b\u0107 fizyczna mo\u017ce polega\u0107 na wycieczce do lasu lub parku, spacerze Wasz\u0105 ulubion\u0105 tras\u0105, szale\u0144stwach na placu zabaw, przeja\u017cd\u017cce rowerowej czy pograniu w pi\u0142k\u0119 pod blokiem. Aktywno\u015b\u0107 fizyczna ma wiele zalet, m.in.: pomaga odreagowa\u0107 napi\u0119cia, pozwala pozna\u0107 mo\u017cliwo\u015bci swojego cia\u0142a, sprzyja rozwojowi (nie tylko fizycznemu \u2013 r\u00f3wnie\u017c poznawczemu i emocjonalnemu). Po kilku godzinach sp\u0119dzonych w szkolnej \u0142awce dzieci jej bardzo potrzebuj\u0105. Czas, kt\u00f3ry aktywnie sp\u0119dzisz ze swoim dzieckiem dostarczy Wam pozytywnych prze\u017cy\u0107, pomo\u017ce w budowaniu poczucia wsp\u00f3lnoty i blisko\u015bci mi\u0119dzy Wami.<\/p>\n\n Zabawa <\/strong>\u2013 taka, kt\u00f3ra daje rado\u015b\u0107 i Tobie, i dziecku mo\u017ce by\u0107 doskona\u0142ym sposobem na lepsze poznanie siebie nawzajem, rozwijanie relacji i tworzenie Waszej wsp\u00f3lnej historii (by\u0107 mo\u017ce po latach b\u0119dziecie wspomina\u0107, jak razem budowali\u015bcie kryj\u00f3wki z koc\u00f3w i\u00a0prze\u015bcierade\u0142?). Zabawa zaspokaja wiele r\u00f3\u017cnych potrzeb i mo\u017ce dostarczy\u0107 cennych informacji na temat tego, co aktualnie prze\u017cywa Twoje dziecko \u2013 z czym si\u0119 mierzy, co jest dla niego wa\u017cne i\u00a0interesuj\u0105ce. Jest te\u017c \u015bwietn\u0105 form\u0105 relaksu po ca\u0142ym dniu w szkole czy w\u00a0pracy. Dla doros\u0142ego bywa niepowtarzaln\u0105 okazj\u0105, by na chwil\u0119 zn\u00f3w sta\u0107 si\u0119 dzieckiem \u2013 poczu\u0107 tamt\u0105 rado\u015b\u0107 i spontaniczno\u015b\u0107. Zabawa ma to do siebie, \u017ce jest dobrowolna, bezinteresowna, jest celem sama w sobie \u2013 nie chodzi o\u00a0to, \u017ceby bawi\u0107 si\u0119 z dzieckiem \u201ena si\u0142\u0119\u201d \u2013 z poczucia obowi\u0105zku czy przez wyrzuty sumienia. Dziecko najprawdopodobniej wyczuje tak\u0105 motywacj\u0119, a wtedy zabawa straci swoj\u0105 warto\u015b\u0107. Wsp\u00f3lnie poszukajcie takich zabaw, kt\u00f3re zar\u00f3wno dla Ciebie, jak i dla dziecka b\u0119d\u0105 atrakcyjne i oboje b\u0119dziecie mieli ochot\u0119 w nich uczestniczy\u0107.<\/p>\n\n Codzienne obowi\u0105zki<\/strong> \u2013 dla wielu z nas s\u0105 przykr\u0105 konieczno\u015bci\u0105, mo\u017cna je jednak wykorzysta\u0107 do sp\u0119dzenia czasu z dzieckiem. Planujesz umy\u0107 samoch\u00f3d? We\u017a ze sob\u0105 swojego syna albo c\u00f3rk\u0119. Wsp\u00f3lne mycie auta mo\u017ce by\u0107 okazj\u0105 do porozmawiania ze sob\u0105 na r\u00f3\u017cne tematy \u2013 od codziennych b\u0142ahostek, po sprawy bardziej powa\u017cne. Nie zd\u0105\u017cy\u0142e\u015b\/a\u015b zrobi\u0107 zakup\u00f3w po pracy? Zabierz ze sob\u0105 dziecko \u2013 razem opracujcie list\u0119 potrzebnych produkt\u00f3w i id\u017acie razem do sklepu. Mo\u017ce zamiast jazdy samochodem zdecydujecie si\u0119 na spacer? Jedn\u0105 z\u00a0istotnych potrzeb dzieci jest to, by czu\u0142y si\u0119 wa\u017cne i by mog\u0142y mie\u0107 pozytywny wk\u0142ad w \u017cycie rodziny \u2013 anga\u017cuj\u0105c dzieci w r\u00f3\u017cne obowi\u0105zki, okazuj\u0105c wdzi\u0119czno\u015b\u0107 za pomoc, dajemy im szans\u0119 na zaspokojenie tej potrzeby. Dodatkowo, mamy okazj\u0119, by poby\u0107 razem, a sprz\u0105tanie, mycie czy zakupy dziej\u0105 si\u0119 przy okazji.<\/p>\n \u201eMoim zdaniem, najwi\u0119ksz\u0105 strat\u0105 dzieci w ostatnim trzydziestoleciu jest fakt, \u017ce nie istnieje dla nich \u017cadna przestrze\u0144 wolna od doros\u0142ych. Nie ma ju\u017c drzewa na podw\u00f3rku, gdzie mog\u0142yby przebywa\u0107 same. Dawniej dzieci kszta\u0142towa\u0142y swoje kompetencje spo\u0142eczne w zabawie i komunikacji z innym dzie\u0107mi. Takiej mo\u017cliwo\u015bci ju\u017c prawie nie maj\u0105, bo nawet kiedy s\u0105 razem, to dooko\u0142a stoj\u0105 doro\u015bli, kt\u00f3rzy si\u0119 do wszystkiego wtr\u0105caj\u0105. Na dodatek, cz\u0119sto s\u0105 oni tak romantycznie lub idealistycznie usposobieni, \u017ce nie toleruj\u0105 \u017cadnych konflikt\u00f3w. Nieweso\u0142o jest by\u0107 dzisiaj dzieckiem z tymi doros\u0142ymi, kt\u00f3rzy nie odst\u0119puj\u0105 ich na krok. A przy tym zaczyna si\u0119 w r\u00f3\u017cnych \u015brodowiskach pedagogicznych m\u00f3wi\u0107, \u017ce dzieci maj\u0105 wielk\u0105 potrzeb\u0119 granic. To po prostu trudne do uwierzenia, bo \u017cycie dzieci nigdy nie by\u0142o bardziej ograniczone ni\u017c teraz. Doro\u015bli s\u0105 przez ca\u0142y dzie\u0144 przy nich i je kontroluj\u0105\u201d.<\/em><\/p>\n Jesper Juul \u201ePrzestrze\u0144 dla rodziny\u201d<\/em><\/p>\n\n Dziecko w szkole ma respektowa\u0107 wiele zasad ustalonych przez doros\u0142ych, wype\u0142nia\u0107 du\u017c\u0105 liczb\u0119 zada\u0144 i obowi\u0105zk\u00f3w. Ma narzuconych sporo ogranicze\u0144, musi trzyma\u0107 si\u0119 ustalonych plan\u00f3w i\u00a0rozk\u0142ad\u00f3w dnia. Nawet w przerwach towarzysz\u0105 dzieciom doro\u015bli, kt\u00f3rzy pilnuj\u0105 porz\u0105dku. Je\u015bli dziecko po szkole uczestniczy w jakich\u015b zaj\u0119ciach dodatkowych, to cz\u0119sto tam r\u00f3wnie\u017c s\u0105 doro\u015bli, struktura, ramy i\u00a0zasady. Tymczasem, dzieci potrzebuj\u0105 tak\u017ce mie\u0107 czas wolny i zupe\u0142nie swobodny \u2013 gdzie to one mog\u0105 decydowa\u0107. Poby\u0107 z innymi dzie\u0107mi, bez kontroli ze strony doros\u0142ych czy narzucania im tego, jak ten wolny czas \u201epowinien wygl\u0105da\u0107\u201d. W przetoczonym powy\u017cej cytacie Juul wspomina o drzewie na podw\u00f3rku, czyli miejscu, w kt\u00f3rym dzieci mog\u0142y by\u0107 same ze sob\u0105, bawi\u0107 si\u0119, k\u0142\u00f3ci\u0107, godzi\u0107, negocjowa\u0107 swoje zasady, zmienia\u0107 je. Uczy\u0142y si\u0119 w ten spos\u00f3b, jak sobie poradzi\u0107 w\u00a0r\u00f3\u017cnych sytuacjach, do\u015bwiadcza\u0142y poczucia wp\u0142ywu, rozwija\u0142y umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142eczne. Jeszcze poprzednie pokolenie zapewne pami\u0119ta czasy drzew, trzepak\u00f3w, murk\u00f3w, klucza na szyi i biegania ca\u0142\u0105 \u201eband\u0105\u201d po osiedlu. Nikogo to nie dziwi\u0142o, naturalne by\u0142o, \u017ce dzieci potrzebuj\u0105 si\u0119 wybiega\u0107 i\u00a0poby\u0107 ze sob\u0105. Dzi\u015b mamy zupe\u0142nie inne realia \u2013 dzieciom si\u0119 organizuje czas wolny. Nie ma oczywi\u015bcie nic z\u0142ego w tym, \u017ce dziecko realizuje jak\u0105\u015b swoj\u0105 pasj\u0119 czy doskonali pewne umiej\u0119tno\u015bci na zaj\u0119ciach dodatkowych, warto jednak zastanowi\u0107 si\u0119 nad proporcjami i\u00a0odpowiedzie\u0107 sobie na pytanie: czy moje dziecko ma czas, w kt\u00f3rym mo\u017ce cieszy\u0107 si\u0119 swobod\u0105 i\u00a0autonomi\u0105? Czas, w\u00a0kt\u00f3rym nic nie musi i mo\u017ce decydowa\u0107, co chce robi\u0107 (i wcale nie musi to by\u0107 co\u015b, co dla nas doros\u0142ych jest po\u017cyteczne)? Czy ma czas, w kt\u00f3rym mo\u017ce poby\u0107 z innymi dzie\u0107mi (rodze\u0144stwem, s\u0105siadami, kuzynostwem, dzie\u0107mi znajomych), bez zbytniej ingerencji os\u00f3b doros\u0142ych?<\/strong><\/p>\n Dziecko wo\u0142a do rodzic\u00f3w \u201enudz\u0119 si\u0119\u201d, a oni szybko podsuwaj\u0105 mu pomys\u0142y na zorganizowanie czasu (\u201eto mo\u017ce id\u017a poczytaj ksi\u0105\u017ck\u0119\u201d\/ \u201ezbuduj co\u015b z klock\u00f3w\u201d\/ \u201elekcje odrobione?\u201d). Rzadko kiedy takie propozycje spotykaj\u0105 si\u0119 z entuzjazmem ze strony dziecka \u2013 raczej kr\u0119ci na nie nosem, przewraca oczami, kontynuuje pok\u0142adanie si\u0119 na stole lub w\u0119dr\u00f3wki bez celu po mieszkaniu. Czy taki obrazek jest Ci znajomy? Cz\u0119sto nuda kojarzy nam si\u0119 z czym\u015b z\u0142ym, niew\u0142a\u015bciwym (wystarczy przywo\u0142a\u0107 znane powiedzenie \u201einteligentni ludzie si\u0119 nie nudz\u0105\u201d), pojawia si\u0119 wi\u0119c ch\u0119\u0107 szybkiego zaradzenia jej czy wr\u0119cz presja na to, by nudy w og\u00f3le nie do\u015bwiadcza\u0107. Tymczasem warto pozwoli\u0107 doj\u015b\u0107 jej do g\u0142osu, bo ma wiele ciekawego do zaoferowania. Dzieci potrzebuj\u0105 si\u0119 czasami ponudzi\u0107 \u2013 pobudza to ich kreatywno\u015b\u0107 i wyobra\u017ani\u0119, daje okazj\u0119, by zastanowi\u0107 si\u0119, co naprawd\u0119 chcia\u0142yby robi\u0107 (zwi\u0119kszaj\u0105 dzi\u0119ki temu samo\u015bwiadomo\u015b\u0107, ucz\u0105 si\u0119 dokonywa\u0107 wybor\u00f3w, podejmowa\u0107 decyzje), pozwala odpocz\u0105\u0107 i z\u0142apa\u0107 oddech. <\/strong>Zatem, gdy nast\u0119pnym razem z ust Twojego dziecka padnie \u201enudz\u0119 si\u0119\u201d, mo\u017cesz odpowiedzie\u0107 \u201eOK, rozumiem. Te\u017c si\u0119 czasami nudz\u0119\u201d albo \u201eJestem ciekawa\/ ciekawy, na jaki pomys\u0142 za chwil\u0119 wpadniesz\u201d. A mo\u017ce ponudzisz si\u0119 razem z dzieckiem? Wsp\u00f3lne nudzenie si\u0119 mo\u017ce by\u0107 punktem wyj\u015bcia do rozmowy albo zabawy, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 prawdziwa blisko\u015b\u0107 mi\u0119dzy Wami.<\/p>\n W organizowaniu dziecku czasu wolnego (jak zreszt\u0105 w wielu kwestiach) mo\u017cna si\u0119 zatraci\u0107. Umyka wtedy z oczu to, co jest wa\u017cne, ale jakim\u015b sposobem sta\u0142o si\u0119 mniej chwytliwe, eksponowane, podkre\u015blane. Zach\u0119cam do szukania r\u00f3wnowagi pomi\u0119dzy bogat\u0105 ofert\u0105 zaj\u0119\u0107 pozalekcyjnych a\u00a0daniem dzieciom przestrzeni na swobodne bycie ze sob\u0105, ponudzenie si\u0119 czy \u2013 co niezwykle wa\u017cne \u2013 budowanie bliskiej relacji z Tob\u0105, rodzicu.<\/p>\n\n Autorka: Justyna Kobyra, psycholog dzieci\u0119cy<\/p>\n\n<\/h2>\n
<\/h2>\n
<\/h2>\n
<\/h2>\n\n
<\/h2>\n
<\/h2>\n
Swoboda i bycie z innymi dzie\u0107mi<\/strong><\/h2>\n
<\/h2>\n\n
Nuda<\/strong><\/h2>\n